Page 42 - TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

1. ÜNİTE

Tekke (Tasavvuf) Müziği: Tekke müziği tasavvufi sanat müziği ve tasavvufi halk müziği olmak üzere ikiye
ayrılır:
a) Tasavvufi Sanat Müziği
Tasavvufi sanat müziği alt türleri şunlardır: Tekke (Tasavvuf) Müziği
Gülbang: Bir duadır. Konuşur gibi ve usulsüz (serbest) söylenen bir alt
türdür. a. Tasavvufi b. Tasavvufi
Durak: Allah’ın yüceliğini ve özelliklerini içeren sözlerin, usulsüz ola- Sanat Müziği Halk Müziği
rak seslendirilmesiyle oluşan alt türdür. Gülbang İlahi
Na’t: Mevlana tarafından Hz.Muhammed için yazılan şiirlerin seslendi- Durak Kalenderi
rilmesiyle oluşan alt türdür. Na’t Semah
Ayin-i Şerif: Kısaca ayin denilmiştir. Farklı usullerle bestelenmiş dört Ayin-i şerif
bölümden oluşan, sözleri tasavvuf içerikli olan bir alt türdür. Taksim
Taksim: TSM’deki peşrev türüyle aynı yapıdadır. Ayin-i Şerif’ten önce İlk peşrev
çalınacak peşrevin (ezgisel bölümün) başında usulsüz olarak seslendirilen Son peşrev
bir alt türdür.
İlk Peşrev: TSM’deki peşrev yapısının aynısıdır. Ayin-i Şerif’in başında Son yürük semâi
seslendirilen bir alt türdür. Sema
Son Peşrev: Ayin-i Şerif’ten sonra seslendirilen 4 zamanlı bir alt türdür.
Son Yürük Semâi: Ayin-i Şerif’ten sonra seslendirilen 6 zamanlı çalgısal bir alt türdür.
Sema: İlk peşrev, ayin-i şerif, son peşrev ve son yürük semâi türlerinin birleşmesiyle oluşan bir alt türdür.
b) Tasavvufi Halk Müziği
Tasavvufi halk müziği alt türleri şunlardır:
İlahi: Allah’ı övmek, Allah’a dua etmek için yazılan ve makamla okunan bir nazım türüdür. İlahiler, inanış yolu-
nu ya da liderini konu alır. THM içinde yer alan ilahiler, üçe ayrılır:
» Nefes: Bektaşilerin ilke ve inanışlarını içeren dinî sözlerin ezgilendirilmesine dayanan alt türdür.
» Savt: Celveti, Kadiri, ve Gülşenilerin inanışlarını içeren dinî sözlerin ezgilendirilmesine dayanan alt türdür.
» Gülbang: Bektaşi tekkelerinde seslendirilen bir alt türdür.
Kalenderi: Türk halk edebiyatındaki kalenderi veznindeki şiirlerin, THM’de kalenderi dizisiyle (saba makamıy-
la) ezgilendirilmesiyle oluşan alt türdür.
Semah: Alevi-Bektaşi topluluklarının dinî törenlerindeki semaha eşlik amacıyla üretilmiş bir alt türdür.

BİYOGRAFİ
AHMET ÖZHAN
Ahmet Özhan (Görsel 1.58), 26 Ağustos 1950 tarihinde Urfa’da dün-
yaya gelmiştir. Müzik eğitimini İstanbul Belediye Konservatuvarı ve Üs-
küdar Mûsikî Cemiyetinde tamamlamıştır. 1981-1991 yılları arasında TRT
İstanbul Radyosu ses sanatçısı olarak görev yapmıştır. Ahmet Özhan ta-
rafından seslendirilmiş şarkı ve ilahilerden oluşan çok sayıda 45’lik plak,
longplay, kaset ve CD yayınlanmıştır. Sanatçı, güncel ve klasik Türk mü-
ziğinin yanı sıra 1974 yılında katıldığı Türk Tasavvuf Musikisi ve Folklo-
runu Araştırma ve Yaşatma Vakfında edindiği bilgi, birikim ve donanımla
birçok çalışmaya imza atmıştır. Yapmış olduğu bu çalışmalarla tasavvuf
müziğini aslına uygun icrasıyla sahnelere taşımış ve ülkesinde yeni bir Görsel 1.58: Ahmet Özhan
akımın öncüsü olmuştur. Kendisine 1998 yılında Devlet Sanatçısı ünvanı verilmiştir. Ahmet Özhan’ın
koordinasyonu ile Diyanet İşleri Başkanlığı İstanbul Müftülüğü ve Haliç Üniversitesi Türk Müziği Kon-
servatuvarı iş birliği ile “Ezan ve Kur’an Kıraati Musikisi Sertifika Programı” oluşturulmuş, din görevlile-
rinin Kur’an ve ezan üslubunun geliştirilmesine katkı sağlanmıştır. Kendisine, 2013 yılında Çanakkale
18 Mart Üniversitesi, 2015 yılında da Konya Necmeddin Erbakan Üniversitesi tarafından Fahri Doktora
ünvanı verilmiştir..
https://uskudar.edu.tr/akademik-personel/ahmet-ozhan
13.06.2023,(Düzenlenmiştir.)

40 TÜRK MÜZİK TARİHİNE GİRİŞ