Page 130 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

8. ÜNİTE

OKUMA PARÇASI

Görsel 8.19: Ed�son ve gramofon
GRAMOFON

Ses kaydının tarihi, 1877’de Thomas Edison’un gramofonu icat etmesiyle başlar (Görsel 8.19). İlk kay-
dedilen sesin soprano Jenny Lind’in (Jeni Lind) aryaları olduğu bilinir. Johannes Brahms, kendi adını anons
ederek bir Macar dansını kaydetmişti r. Büyük kemancı Joachim (Yoakim), büyük şancılardan Caruso (Ku-
ruzo) ve Lilli Lehmann (Lili Limın) gramofonda sesini ilk ölümsüz kılanlardandır. 1901’de New York Metra-
politan Operasında ilk defa bir opera temsilinin tümüyle kaydı yapılmıştı r. Gramofona kaydedilen ilk uzun
senfonik yapıt ise Ott orino Respighi’nin (Otorino Respigi) Roma Çamları’dır.

1930’lardan sonra manyeti k bant üstüne yapılan kayıtla birlikte plak yapımı gelişti rilmiş ve sonraki
yıllarda yaygın olarak kullanılmıştı r. Ses kayıt teknolojileri sayesinde besteciler de önceden kaydedilmiş
sesleri yapıtlarında kullanarak deneysel çalışmalar yapma imkânı bulmuştur.

Gramofonun icadından günümüze kadar plakçalar, kasetçalar kompakt disk (CD) ve MP3 çalar gibi
birçok teknoloji hayatı mızın bir parçası olmuştur. Hatt a günümüzde internet sayesinde istediğimiz müziğin
kaydını her an dinlemek mümkündür. Yüzyıllar öncesinde Johann Sebasti an Bach’ın ünlü bir orgcuyu din-
leyebilmek için kilometrelerce yol yürüdüğünü düşünürsek çağımızda teknolojinin ilerlemesiyle besteci ve
dinleyicinin hangi olanaklara kavuştuğunu anlamak daha kolaylaşacaktı r.

Evin İlyasoğlu
Zaman İçinde Müzik
(Kısaltı lmıştı r.)

128 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ