Page 82 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

5. ÜNİTE

OKUMA PARÇASI

MOZART’TA TÜRK ETKİLERİ

Klasik Dönem’de Türk adını müzikte en çok duyuran besteci Mozart’tı r. Mozart; sonat, konçerto,
opera ve balelerinde Türk vurmalı çalgılarını ve ezgisel renklerini kullanmıştı r. 1772’de yazdığı balesi
“Lucio Silla”nın (Lusya Silla) müziklerinde kullandığı moti fl eri Türk müziğinden etkilenerek yazmıştı r. Bu
balenin müziğinde kullandığı ezgileri K.219 No.lu keman konçertosunun Rondo bölümünde yinelemişti r.
Sanatçının bu konçertosunun fi nali için yazdığı marş, Türk riti mlerini yansıtmaktadır. Yine Türk müziği
moti fl erinden esinlenerek yazdığı “Saray Kıskançlıkları” adlı bale, K.109 katalog numarasını taşımaktadır.
Mozart’ın Türklerden esinlenerek bestelediği yarım kalmış iki operası vardır. Bu eserlerden biri, “Ka-
hire Kızı [K.422 (1783)]” adlı operadır. Bu opera, Türk ülkesine benzer bir yerde geçmektedir ve komik
opera niteliğindedir. Diğeri ise “Zaide Operası [K.344 (1779)]” adlı eserdir.
Mozart, K.331 numaralı “La Majör Piyano Sonatı ”nın son bölümüne “Alla Turca” başlığı altı nda bir
rondo yazmıştı r. Bu eserde sol el, bir mehter davulunun tokmakla vuruşunu; sağ el, mehterdeki zille-
rin etkisine benzer bir ezgiyi işlemektedir. Bestecinin ünlü eserlerinden biri olan “Saraydan Kız Kaçırma
[K.384 (1782)]”, üç perdelik şarkılı bir oyundur ve komik opera niteliğindedir. Mozart, babasına yazdığı bir
mektupta bu operanın uvertürünü ve fi nalindeki koro müziğini Türk moti fl eriyle donatacağını söylemiş-
ti r. Osman ti plemesi, eski bir İstanbul yalısını mekân olarak alması, davullar ve zillerle mehter bandosu
etkisi yaratması bu yapıtı “Türk Operası” olarak ünlendirmişti r.

Evin İlyasoğlu
Zaman İçinde Müzik
(Kısaltı lmıştı r.)

80 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ