Page 86 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

6. ÜNİTE

6. ÜNİTE ROMANTİK DÖNEM (1827-1910)

6.1. Kültür ve Sanat

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

Toplumdaki siyasi, ekonomik ve teknolojik değişimlerin müzik sanatı na etkileri neler olabilir? Düşüncelerinizi
paylaşınız.

Müzik sanatı nda 19. yüzyılı tamamen kapsayan ve 20. yüzyılın başlarını da içine alan dönem, Romanti k Dönem
olarak adlandırılmıştı r. Bu dönemin temel bakış açısını biçimlendiren romanti zm, işaret etti ği tarihsel süreçten bağımsız
olarak her çağda varlık gösteren bir olgu olmuştur. Fakat sanatçılar -hemen her dönemde- içinde bulundukları toplumsal
dinamikler ekseninde hareket edebilmişti r. Dolayısıyla romanti zm de ancak 19. yüzyılın geti rdiği yaşam tarzı değişikliği
sayesinde özgür ve yoğun bir biçimde sanat eserlerine yansıyabilmişti r.
18. yüzyılda sanat, toplumun belirli kesiminin istekleri çerçevesinde şekillenmişti r. 19. yüzyılda ise sanatçıların kendi-
lerini anlatma isteğiyle oluşturdukları yapıtlarla biçim almıştı r. Bu bağlamda Romanti k Dönem, önceki dönemlerin sınır-
layıcı etkilerine yönelik bir karşı duruş niteliği sergilemişti r.
Romanti k Dönem’de diğer sanat alanlarıyla birlikte müzik de büyük ölçüde değişim göstermişti r. Bu dönemde bes-
teciler küçük kitlelerin istekleri doğrultusunda hareket etmekten kurtulmuş, dilediği özgürlüğe kavuşmuştur. Fakat bu
durum, geniş bir kitleye seslenebilme kaygısını da beraberinde geti rmişti r. Çünkü kentleşmenin ve sanayileşmenin ge-
ti rdiği zorluklar nedeniyle insanların derin konular içeren sanat eserleriyle ilgilenmek için zamanı kalmamıştı r. Daha çok
eğlendiren ve çabuk tüketi lebilen müzikler rağbet görmeye başlamıştı r. Bu durumdan dolayı besteciler iç dünyalarına
yönelmeyi tercih etmişti r. Eserlerinin ileride bir gün anlaşılacağını düşünerek hayal etti kleri ideal bir dinleyici kitlesi için
besteler yapmaya koyulmuştur. Bestecilerin bu yönelimi, müzikte Romanti k Dönem’in gelişmesinde önemli bir faktör
olmuştur.
6.1.1. Romanti k Dönem Sanatı nın Özellikleri

Romanti zm, 19. yüzyılda birçok sanat dalını etkisi altı na alan bir akımdır. Bu akım; akıl, sağduyu, nesnellik ve ev-
rensellik ilkelerini benimseyen Klasik Dönem’e tepki olarak doğmuştur. Bu nedenle romanti zm, “duyguların dili” olarak
tanımlanmış; kişiselliği ve duyarlılığı zemin edinmişti r. Romanti k Dönem sanatı , “ben“ kavramı üzerine odaklanmıştı r.
Dönem eserlerinde akıl dışılık, içgüdü, sezgi, heyecan, bilinçaltı , yalnızlık, duygusallık, ulusalcılık gibi kavramlar sıklıkla
kullanılmıştı r. Eserlerin yarattı ğı duygu ve etki önem kazanmış, Klasik Dönem’in ana ilkelerinden dengeli üslup ikinci
planda kalmıştı r. Ayrıca Klasik Dönem’de uzaklaşılan dinsel temalar, Romanti k Dönem eserlerinde yeniden ele alınmış
ve doğaüstü ögeler sıklıkla kullanılmıştı r.
Dönemin resim sanatı nda manzara resimleri,
pastoral sahneler ve doğal peyzajlar popülerlik
kazanmıştı r. Doğanın güzelliği ve yıkıcılığı eser-
lerin başlıca konusu olmuştur (Görsel 6.1). İngi-
liz ressam Joseph Mallord Willim Turner (Cosep
Malor Vilyım Törnır) ve Alman ressam Caspar Da-
vid Friedrich (Kaspar Deyvid Firederik) dönemin
önemli ressamlarındandır. Romanti k Dönem'in en
önemli şairleri arasında Alman şair Johann Wolf-
gang von Goethe (Yohan Volfgeng van Göda), İn-
giliz şair William Wordsworth (Vilyım Vörsvört) ve
Fransız şair Victor Hugo (Viktör Hügo) yer almıştı r.
Görsel 6.1: Mallord W�ll�m Turner,“Zug Gölü”, 1843, sulu boya

84 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ