Page 89 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

6. ÜNİTE

çalgının dramati k etki yaratan parlak bir kadansıyla sonlandırılmıştı r. Bu son kadans, icracının ustalığını ön plana çıkarmak
amacıyla tasarlanmıştı r. Kimi zaman kadansın notaları yazılmamış, icracının hayal gücüne bırakılan bu bölümün doğaçtan
seslendirilmesi istenmişti r.
Opera: Romanti k Dönem’de opera, genellikle “grand opera” (büyük opera) ve “opera comique” (komik opera) olmak
üzere iki türe ayrılmıştı r. Grand opera; büyük korolar, kalabalık sahneler, dekorlar, reçitati f bölümler, büyük orkestralar,
ihti şamlı müziklerle karakterize olmuş ve genellikle tarihî veya mitolojik konuları ele almıştı r. Opera comique türünde ise
reçitati f yerine konuşmalar kullanılmış ve tarihsel konular yerine yarı ciddi, dramati k veya komik konular tercih edilmişti r.
Bu türün icrasında daha az çalgı ve ses kullanılmıştı r.

Romanti k Dönem operalarında meydana gelen bir değişiklik de operanın daha küçük versiyonu olan ve neşeli, hafi f,
sevimli özellikleriyle öne çıkan “operet”in türeti lmesidir. Genellikle imgesel bir karakter taşıyan, sahneleri temsil boyunca
hızlı şekilde değişebilen, kısa ve eğlenceli hikâyeleriyle dikkat çeken operetler 19. yüzyılın ikinci yarısında popüler olmuştur.

SIRA SENDE

Verilen eserleri dinleyiniz. Dinlediğiniz eserler arasında ne gibi farklılıklar (armonik yapı, tonalite, melodik yapı,
ritmik yapı, kadanslar vb.) olduğunu arkadaşlarınız ile paylaşınız.

Besteci Eser Adı
Joseph Haydn Piyano Konçerto No.3 in F majör

Robert Schumann Piyano Konçerto in A minör Op.53

Wolfgang Amadeus Mozart Senfoni No.11 in D major

Franz Liszt Senfonik Şiir No.10, Hamlet

Romanti k Dönem’e Özgü Müzik Formları

Senfonik Şiir: Romanti k Dönem’de ortaya çıkan senfonik şiir, orkestraya özgü bir biçimdir. Bu türdeki eserlerde bir hikâ-
ye veya doğa manzarası anlatı lmıştı r. Müzikal temalar ve varyasyonların yanı sıra şiirsel ve dramati k ögeler de kullanılmıştı r.

Lied: Romanti k Dönem’in en önemli vokal müzik biçimidir. Klasik Dönem’de kısa Alman şarkısı olan lied, Romanti k
Dönem’de zamanının en iyi şairlerinin şiirleri üzerine bestelenen daha uzun şarkılara dönüşmüştür. Bu dönem liedlerinde
şarkı ve eşlik çalgısı aynı derecede önemli olmuştur. Eşlik çalgısının notaları ayrıca bestelenmiş ve çalgısal ustalık öne çıka-
rılmıştı r.
Nocturne: Lati nce “nocturnus” kelimesinden gelen “nocturne” terimi, “geceye ait” anlamı taşımaktadır. Nocturne
ilhamını geceden alan müzikal bir kompozisyon biçimidir. Genellikle yavaş ve düşündürücü bir tempoda yazılmış ve solo
piyano için bestelenmişti r. Ancak diğer enstrümanlar veya orkestra için nocturne düzenlemeleri de vardır.
Nocturne, Romanti k Dönem’de popüler olmuştur. Romanti k Dönem müzisyenleri; doğayı, insan ruhunu, duygusal du-
rumları ifade etmek ve müziği daha duygusal ya da kişisel hâle geti rmek için bu türde eserler vermişti r. Chopin’in noctur-
neleri bu türün en ünlü örneklerindendir.
Polonaise: Polonya kökenli bir dans müziği biçimidir. Polonaise dansı müziği Klasik Dönem’de, geleneksel olarak yavaş
ve asil bir tempoda seslendirilmişti r. Romanti k Dönem’de ise kahramanlık duygularının anlatı ldığı destansı bir tarza dönüş-
müştür. Özellikle Frederic Chopin’in polonaisleri Polonya’nın kültürel mirasını yansıtan bestelerdir.
Ballade: Önceleri halk şiirlerinin belirli bir ezgi ile okunması anlamına gelen ballade, Romanti k Dönem’de önemli bir
çalgısal forma dönüşmüştür. Geniş temalardan ve kısa bölümlerden meydana gelen Romanti k Dönem balladeları; şiirsel
anlatı mları, dramati k yoğunlukları, teknik çalgısal zorlukları ile dikkat çekmişti r. Frederic Chopin’in balladeları bu formun
en güzel örnekleridir.

ROMANTİK DÖNEM 87