Page 88 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ
P. 88
6. ÜNİTE
SIRA SENDE
Verilen eserleri dinleyiniz. Dinlediğiniz eserler arasında ne gibi farklılıklar (armonik yapı, tonalite, melodik yapı,
ritmik yapı, kadanslar vb.) olduğunu belirleyerek tespitlerinizi arkadaşlarınız ile paylaşınız.
Besteci Eser Adı
Wolfgang Amadeus Mozart Sonata in C majör K.545, No.16
Frederic Chopin Nocturne in C minör Op.48, No.1
6.2. Romanti k Dönem’de Kullanılan Formlar
HAZIRLIK ÇALIŞMASI
Müzik biçimlerine hangi örnekler verebilir?
Romanti k Dönem müziği, müziğin gelişim süreci adına büyük bir adım olarak kabul edilmişti r. Bu dönemde besteci-
ler, Klasik Dönem’deki biçimsel kalıplardan uzaklaşarak kendi tarzlarını ortaya koymuştur. Klasik Dönem eserleri müzikal
biçimin kurallarına bağlı kalınarak tasarlanırken Romanti k Dönem eserlerinde formlar, duygu ve düşünceleri ifade etmek
için yeniden şekillendirilmişti r.
Romanti k Dönem bestecilerinin edebiyata olan ilgisi müzikte önemli değişikliklere neden olmuştur. Şiir sadece şar-
kılarla değil, büyük orkestral formlarla da bütünleşmişti r. Bu sayede orkestra eserleri şiirsel bir niteliğe sahip olmuş ve
müzikle edebiyat arasındaki etkileşim güçlenmişti r. Öte yandan bestecilerin müzikteki şiirselliğe önem vermeleri, esnek
bir form anlayışı gerekti rmiş ve esnek yapıdaki formlar, romanti k müzikte önemli bir gelişim sağlamıştı r.
6.2.1. Romanti k Dönem Müzik Formlarında Görülen Yenilikler
Barok ve Klasik dönemlerde kullanılan müzik formları Romanti k Dönem bestecilerinin özgün çalışmalarıyla birle-
şerek yeni bir görünüm kazanmıştı r. Örneğin Barok Dönem’de genellikle konçerto grosso, füga, sonata, süite, oratoryo
gibi formlar kullanılmıştı r. Klasik Dönem’de bu formlar daha da gelişti rilmiş ve senfoni, sonat, yaylı çalgılar dörtlüsü gibi
yeni formlar türeti lmişti r. Romanti k Dönem’de ise daha serbest hâle geti rilmiş ve besteciler tarafı ndan özgün şekilde
kullanılmaya başlanmıştı r. Bu durum, form anlayışını değişti rmekle birlikte yeni müzik formlarının da ortaya çıkmasını
sağlamıştı r.
Romanti k Dönem’de Değişim Gösteren Geleneksel Formlar
Programlı Senfoni: Romanti k Dönem’de klasik senfoni yapısı değişmiş ve bu değişim, yeni bir müzik formu olan prog-
ramlı senfoninin ortaya çıkmasını sağlamıştı r. Programlı senfoniler saf müzik yapma amacı taşıyan senfonilerin aksine bir
öyküyü veya resmi beti mlemek için bestelenmişti r. Programlı senfonilerde eserin anlatmak istediği konu hakkında uzun
açıklamalar ve beti mleyici başlıklar kullanılmıştı r. Hector Berlioz (Hektor Berliyöz) ve Franz Liszt (Franz Lizt) bu tarzın öncü
isimlerindendir. Franz Schubert, Johannes Brahms ve Felix Mendelssohn-Bartholdy gibi bazı Romanti k Dönem bestecileri
ise klasik senfoni yapısına bağlı kalarak geleneksel yapıyı korumayı tercih etmişti r.
Senfonik Süit: Barok Dönem’de ortaya çıkan senfonik süit, dans ve marş gibi kısa müzik biçimlerinin bir arada bu-
lunduğu eserlerde kullanılmıştı r. Romanti k Dönem’de yapısal olarak genişleti lmiş ve edebî bir anlatı m kazanmıştı r. Barok
Dönem’de daha çok çalgı müziğinde kullanılan bu form, Romanti k Dönem’de genellikle orkestra için bestelenmişti r.
Konçerto: Konçerto, Klasik Dönem’de gelişen ve Romanti k Dönem’de yeniden şekillenen formlardan biridir. Klasik
konçertolar genellikle temanın tekrar duyurulduğu yeniden serim bölümüyle biti rilmişti r. Romanti k Dönem’de ise solo
86 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ
