Page 78 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

5. ÜNİTE

SIRA SENDE

Sonat, senfoni, konçertant senfoni, konçerto ve opera eserlerinden örnekler dinleyiniz. Dinlediğiniz eserlerin
biçimsel özellikleri hakkındaki düşüncelerinizi sınıf ortamında paylaşınız.

5.2.2. Klasik Dönem’de Piyanonun Gelişimi

Piyanonun icadından önce kullanılan “klavsen” ve “klavikord” gibi klavyeli çalgılar ses dinamiğinde değişiklik gerekti -
ren müzikal ifadelere olanak sağlayamamıştı r (Görsel 5.7). Bu önemli eksikliği giderebilmek için 1711 yılında Floransa’da
Bartolomeo Cristofori (Bartamelo Kıristofori) tarafı ndan 4 oktavlık ilk piyano icat edilmişti r (Görsel 5.8). Yumuşak ve sert
sesleri duyurabilen bu çalgı, İtalyancada “hafi f ve kuvvetli” anlamına gelen “piyano-forte” olarak adlandırılmış, ilerleyen
zamanlarda “piyano” ismini almıştı r. Cristofori’nin ilk tasarımının ardından piyanonun mekanizması Avusturyalı Steinway
(Şitaynvey) ve Amerikalı Behrent (Berin) gibi yapımcılar tarafı ndan gelişti rilerek bugünkü formuna yaklaştı rılmıştı r. İlk
zamanlarda şekil olarak klavsene benzeyen piyano, oktavının genişleti lmesiyle “kuyruklu piyano” veya “konser piyanosu”
olarak adlandırılan şekli almıştı r. “Konsol piyano” veya “duvar piyanosu” olarak adlandırılan model ise 1800’lerden sonra
ortaya çıkmıştı r.

İlk piyano yapıtları, Muzio Clementi
(Müzyo Kılementi ) tarafı ndan bestelen-
mişti r. İtalyan müziğinin önemli bir beste-
cisi olan Clementi , piyanoda ustalaşarak
bestelediği etütler ve sonatlar ile piyano
çalma tekniklerini gelişti rmişti r. Clemen-
ti ’nin öğrencisi olan Johann Bapti st Cra-
mer’ın (Yohan Bapti st Kıremır) bestelediği
piyano etütleri de piyano çalma tekni-
ğinin gelişimine büyük katkı sağlamıştı r.
Beethoven ile birlikte piyanoda önemli Görsel 5.7: Klavsen Görsel 5.8: P�yano
bir gelişim daha görülmüştür. Beethoven, piyanonun bütün inceliklerini kavramış ve tutku dolu müziğinin dinamik değiş-
kenliğini yansıtabilmek için özel bir mekanizma olan uzatma pedalından yararlanan ilk besteci olmuştur. Bu gelişmeler
neti cesinde 18. yüzyılın sonlarında artı k klavsenin yerini alan piyano, popüler bir enstrüman olarak günümüze kadar
gelişimini sürdürmüştür.

SIRA SENDE

Klavsen için bestelenmiş eserler ile piyano için bestelenmiş eserlerden örnek ses kayıtları dinleyiniz. Dinlediğiniz
eserlerle ilgili düşüncelerinizi sınıf ortamında paylaşınız.

5.3. Klasik Dönem Bestecileri ve Eserleri

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

Klasik Dönem müziğinde adı geçen besteciler ve eserler hangileri olabilir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla
paylaşınız.

Klasik Dönem müziği söz konusu olduğunda akla ilk gelen besteciler Haydn, Mozart ve Beethoven’dır. Fakat bu üç
önemli besteciyi etkileyen ve müziğe geti rdikleri yenilikler ile Klasik Dönem müziğini gelişti ren birçok besteci vardır. Bu
besteciler; Cristoph Willibald Gluck (Kıristop Vilibald Gılok), Carl Philipp Emanuel Bach, Johann Wenzel Anton Stamitz,
Johann Christoph Friederich Bach, Johann Christi an Bach ve Antonio Salieri’dir.

76 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ