Page 66 - Dört Dörtlük TYT Tarih

TARİH Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi ÇÖZÜMLÜ SORULAR

3. Türkiye Selçuklu Devleti ilk üç Haçlı Seferi'yle doğrudan 4. Saltukluların merkezi konumunda olan Erzurum; Akdeniz
mücadele etmiş hatta bu seferler sırasında Haçlılarla mü- ve Suriye’den gelen, İran’a Azerbaycan’a giden büyük ker-
cadeleye giren ilk devlet konumunda olmuştur. van yollarının geçtiği bir yerdi. Bunun yanında Saltuklular
Dönemi’nde tarım ve hayvancılık gelişmiş, ayrıca kültür,
Bu durumun Selçuklu politikaları üzerindeki et- sanat ve mimari alanında da önemli gelişmeler yaşanmış-
kisi değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi tır. Erzurum’daki Kale Camisi, Tepsi Minare, Ulu Cami,
söylenemez? Üç Kümbetler ve Tercan’daki Mama Hatun Kümbeti
Saltuklulara ait önemli eserlerdir.
A) Danişmentlilerle ittifak kurulması
B) Başkentin Konya'ya taşınması Bu bilgilere göre Saltuklular hakkında;
C) Türkmen nüfusun Batı Anadolu'da yoğunlaşması I. Anadolu’nun kalkınmasına katkı sağladıkları,
D) Fetihlerin bir süreliğine durması II. farklı ekonomik uğraşlarının olduğu,
E) Bazı şehirlerin Bizans'a terkedilmesi III. eserleri arasında anıt mezarların da bulunduğu
çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?

Çözüm: A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III
Danişmentli Beyliği’nin hâkimiyetindeki Malatya’yı ku- D) I ve II E) I, II ve III
şatan Türkiye Selçuklu hükümdarı I. Kılıç Arslan, aynı
zaman diliminde I. Haçlı Seferi’nin (1096) başlaması
ve Haçlıların İstanbul üzerinden hareket edip İznik’i
kuşatması üzerine Malatya kuşatmasını kaldırmış ve Çözüm:
Danişmentlilerle Haçlılara karşı ittifak yapmıştır. Ancak Yönlendirme bölümündeki ‘‘Saltuklular Dönemi’nde
kalabalık Haçlı kuvvetleri karşısında tutunamamış, baş- tarım ve hayvancılık gelişmiş, (II. öncüle ulaşılabilir.)
ta başkenti İznik olmak üzere batı şehirlerinden çekil- ayrıca kültür, sanat ve mimari alanında da önemli geliş-
miş, başkentini Konya’ya taşımıştır. (Bu bilgilerden ha- meler yaşanmıştır.’’ ifadesi I. öncüle ulaşmamızı sağlar.
reketle A, B ve E seçeneklerindeki bilgilere ulaşabiliriz.) Türbe ve kümbet, Türk İslam kültüründeki anıt mezar
örnekleridir. Dolayısıyla Saltuklulara ait; Üç Kümbetler
Malazgirt Savaşı (1071) sonunda İslam dünyası üzerin-
ve Tercan’daki Mama Hatun Kümbeti, III. öncüle ulaş-
deki Bizans baskısı sona ermiştir. Ancak Haçlı Seferleri
mamızı sağlar.
ile bu baskı tekrar başlamış, batıya doğru Selçuklu
seferleri durmuştur. (Bu durum D seçeneğinde verilen Cevap: E
bilgiyi doğrular.)
Haçlı Seferleri sonunda Selçukluların batı şehirlerini
kaybetmesiyle burada yaşayan Türkmen nüfus daha
doğuya kaymıştır. Bu durum C seçeneğindeki ifadeyi
doğrulamaz.
NOT: Türkmen nüfusun Anadolu’nun batısında yoğun-
laşması, Kösedağ Savaşı’nın (1243) sonuçlarındandır.
Cevap: C

66 67