Page 67 - Dört Dörtlük TYT Tarih
P. 67

ÇÖZÜMLÜ SORULAR          Yerleşme ve Devletleşme Sürecinde Selçuklu Türkiyesi              TARİH



        5.                                                 6.   1308  yılında  Anadolu’nun  genel  görünümü  şöyleydi:
               Rumların zulmünden kaçan üç bin Haçlı, Müslüman
                                                               Türkiye  Selçuklu  Devleti,  son  hükümdarı  II.  Mesut’un
               oldu. Ah merhamet, sen hıyanetten de daha zalim-
                                                               ölümü üzerine yıkılmıştı. Orta ve Doğu Anadolu, Moğol
               sin! Çünkü Türkler Hristiyanlara yardım edip şefkat
                                                               kökenli  İlhanlı  valilerinin  elindeydi.  Trabzon  Rum
               göstererek  dinlerini  satın  alıyor,  bununla  beraber
                                                               İmparatorluğu ve Kilikya Ermeni Krallığı, İlhanlılara tabi
               asla onları din değiştirmeye zorlamıyorlardı.
                                                               durumdaydı. Maraş ve Antep çevreleri Memlûklerin elin-
            Bir Haçlı Kroniği’nde yer alan bu bilgilere göre;  deydi. Marmara’nın güney ve doğu sahilleri Bizans dene-
                                                               timindeydi. Batı Anadolu, Isparta, Mersin, Kastamonu’da
             I. Hristiyan dünyasında iç sorunların yaşandığı,  çeşitli Türkmen beylikleri kurulmuştu ancak bunların ta-
             II. Türklerin İslamiyet’in yayılmasına katkıda bulunduğu,  mamı İlhanlı Devleti’ne vergi ödemek durumundaydı. Bu
            III. Hristiyanların  asimilasyon  politikalarına  maruz  bıra-  beylikler  içerisinde  Konya’da  bulunan  Karamanoğulları
               kıldığı                                         en  güçlü  beylik  olarak  görünürken  kendilerini  Türkiye
                                                               Selçuklu Devleti’nin mirasçısı kabul ediyorlardı. Zaman
            yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
                                                               zaman İlhanlı komutanları Anadolu’ya geliyor, kendileri-
                                                               ne itaatsizlik yapan Türkmen beylerini cezalandırıyorlar-
            A) Yalnız I      B) Yalnız II      C) Yalnız III
                                                               dı. Tüm bu gelişmeler yüzünden Anadolu’da can ve mal
                    D) I ve II       E) I, II ve III           güvenliği  kalmamış,  ticari  faaliyetler  durma  noktasına
                                                               gelmişti.

                                                               Bu bilgilere göre Anadolu’nun durumu hakkında;
            Çözüm:
                                                                I. Türk unsurlar arasında rekabetin yaşandığı,
            Parçadaki  ‘‘Rumların  zulmünden  kaçan  üç  bin  Haçlı’’
                                                                II. Moğol etkisinin arttığı,
            ifadesi  I.  öncüle  ulaşmamızı  sağlar.  Kaçan  Haçlıların
            Müslüman  olması  ve  Türklerin  onlara  şefkat  göste-     III. Maraş çevresinin Müslüman Arapların kontrolünde
            rerek  yardım  etmesi,  II.  öncüle  ulaşmamızı  sağlar.   olduğu
            Asimilasyon  politikasında  yardımseverlik,  şefkat  gös-     çıkarımlarından hangilerine ulaşılabilir?
            terme  gibi  durumlar  söz  konusu  olmaz.  Tam  tersine
            zorlama,  baskı  unsurları  olur.  Bu  nedenle  III.  öncüle   A) Yalnız I      B) Yalnız II      C) Yalnız III
            ulaşılamaz.
                                                                       D) I ve II       E) I, II ve III
                                              Cevap: D


                                                               Çözüm:
                                                               Yönlendirme bölümünde verilen ‘‘Bu beylikler içerisinde
                                                               Konya’da bulunan Karamanoğulları en güçlü beylik ola-
                                                               rak görünürken kendilerini Türkiye Selçuklu Devleti’nin
                                                               mirasçısı  kabul  ediyorlardı.’’  ifadesi  I.  öncüldeki  Türk
                                                               unsurlar  arasında  rekabetin  yaşandığı  bilgisine  ulaş-
                                                               mamızı, "Orta ve Doğu Anadolu, Moğol kökenli İlhanlı
                                                               valilerinin  elindeydi.  Trabzon  Rum  İmparatorluğu  ve
                                                               Kilikya  Ermeni  Krallığı,  İlhanlılara  tabi  durumdaydı.
                                                               Batı  Anadolu,  Isparta,  Mersin,  Kastamonu’da  çeşitli
                                                               Türkmen beylikleri kurulmuştu ancak bunların tamamı
                                                               İlhanlı Devleti’ne vergi ödemek durumundaydı.’’ ifade-
                                                               leri  II.  öncüldeki  Moğol  etkisinin  arttığı  bilgisine  ulaş-
                                                               mamızı sağlar. "Maraş ve Antep çevreleri Memlûklerin
                                                               elindeydi.’’ ifadesi Maraş ve çevresinin Türk İslam dev-
                                                               leti  olan  Memlûklerin  kontrolünde  olduğunu  gösterir.
                                                               Dolayısıyla  bu  bölgenin  Arapların  kontrolünde  olduğu
                                                               söylenemez. Bu durum III. öncüle ulaşmamızı engeller.
                                                                                                 Cevap: D








                                                       67
   62   63   64   65   66   67   68   69   70   71   72