Page 130 - ESTETİK 11

5.5. Estetik Tecrübe

Estetik tecrübe; duygularımızı düşüncelerimizi büyük bir heyecan ve estetik zevkle etki-
leyen bir sanat eserinin veya tabiatın güzelliklerinin karşısında yaşadığımız deneyimdir.
İnsanda büyük bir haz ve hayal duygusu uyandırarak derin düşünce, yüksek heyecan
uyandıran güzellikler insanda estetik bir tecrübe yaşatır.

5.5.1. Estetik Tecrübeyi Kavrama

Bedii tecrübe yani estetik tecrübe sadece doğanın izlenmesinde değil sanat eserleriyle
ve yaşamın her alanındaki güzelliklerle karşılaştığımızda yaşadığımız deneyimdir. İnsan
güzel karşısında bir zevk yaşar, heyecanlanır. Duygu, düşünce ve hayal dünyasında ge-
lişmeler olur.

5.5.2. Estetik Tecrübenin Bireye Kazandırdıkları

Hayatın ve varoluşun anlamlandırılmasında estetik boyut söz konusudur. Hakikat, in-
sanda bir mutluluk uyandırır. Doğadaki bütün devinim ve dönüşümler karşısında este-
tik zevk duyarız. Yağmurun yağması, suyun şırıltısı, doğada bozulmamış her manzara,
güneşin doğuşu ve batışı, bulutların süzülüşü, canlıların doğadaki devinimleri, çiçekle-
rin açması, ağaçların meyve vermesi, bir canlının yavrusuna sahip çıkması, insanların
yaptıkları iyiliklere şahit olmak gibi durumlar bize estetik deneyim yaşatır. Doğadaki
tüm görüntü ses, koku, görkem ve ihtişam bize bilişsel, duyuşsal zevk verir.

İnsan varoluşunu güzellikle ve değerlerle anlamlandırır. Her güzel seçim estetik bir tec-
rübedir (Görsel 5.8).

Bilgi
Notu
‘‘

İslam estetiğinde insan
tabiatta veya bir sanat
eserindeki güzellik
karşısında estetik bir
tecrübe yaşar. Estetik
tecrübenin bilgi ile ilgili
boyutu vardır. Estetik
deneyim geçiren insanda
bilgi, kavrayış ve seziş
bakımından zenginlik
oluşur. İzlenilen sanattaki
güzellik, tabiatın ihtişam
ve görkeminin uyandırdığı
bilinç insanı, bu güzellik,
ihtişam ve görkemi var
edene yöneltir. ‘‘

Görsel 5.8: Samanyolu, Klasik Tezhip, Zehra Artuç

128