Page 152 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

10. ÜNİTE

10. ÜNİTE TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

10.1. Türk Müziği Tarihine Giriş

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1. Türk müziği kültürel miras bakımından hangi öneme sahipti r ve Türk müziğinin korunması için neler yapılabilir?
2. Türk müziğinin sosyal ve kültürel önemi nedir ve bu önem günümüzde hâlâ devam etmekte midir? Açıklayınız.

Duygu ve düşünceleri esteti k bütünlük içinde seslerle ifade etme sanatı olan müzik, medeniyeti n oluşum ve gelişim
süreçleriyle şekillenen sosyokültürel bir etkileşim ögesidir. Belirli bir bölgeye veya topluma ait müzik kültürü; o toplumun
tarihî, coğrafi , sosyal özelliklerinden ve geleneksel, dinî değerlerinden izler taşımaktadır. Kültürel birikimin aktarıcısı olan
müzik, aynı zamanda insanlar arası ileti şimin ve toplumlar arası kültürel etkileşimin de sağlayıcısıdır. Bu nedenle kültürel
mirasın korunması ve aktarılmasında önemli bir yere sahipti r.

Tarih, geçmişe ait tüm gerçekliklerin belgelerle aktarılmasıdır. Bu belgelerin nesilden nesile aktarılması belirli yön-
temlerle gerçekleşmektedir. Müziğe dair tarihî verilerin çeşitli metodolojiler çerçevesinde işlenerek aktarılmasına müzik
tarihi adı verilmektedir. Müzik tarihi araştı rmacıları tarihi anlamak ve yorumlamak için müzik kayıtlarını, yazılı belgeleri
ve sözlü gelenek ürünlerini kullanmaktadır.

Her toplumun müzik kültürü onun
inançlarından, değerlerinden, duygu ve
düşünce dünyasından izler taşımaktadır.
Süreç ve ürün yönüyle bir bütün olan Türk
müzik kültürü de Türklerin müzikal miras-
larını, geleneklerini, ritüellerini, çalgılarını
(Görsel 10.1), makamlarını, şarkılarını ve
danslarını içermektedir.

Görsel 10.1: Türk müz�ğ� enstrümanları

10.1.1. Türk Müzik Tarihinin Oluşumu

Türk toplumu, insanlık tarihinin en köklü geçmişe sahip toplumudur ve genellikle dünya coğrafyasının
en büyük bölgesi olan Avrasya’da yaşamaktadır. Bu bölgede varlık gösteren Türk dünyasının gelişimine
ve değişimine dair en önemli kaynaklar; arkeolojik bulgular, yazılı kaynaklar ve sözlü geleneklerdir. Bu
kaynaklarda Türk dünyasının kültür, sanat, dil gibi birçok alanda insanlık tarihine önemli katkılar sağladığı
görülmektedir.
Bu karekodu okutarak konuyla ilgili
görsel dosyasına ulaşabilirsiniz.
BUNLARI BİLİYOR MUYDUNUZ?

2012 yılı UNESCO tarafı ndan Bestekâr Buhurizade Mustafa Itrî’ye (1640-1712) atf edilerek “Itrî Yılı” ilan edilmişti r.
UNESCO bu kararıyla Türk müziğini “insanlığın somut olmayan kültürel mirası” kapsamında ele almış ve Türk müziği-
nin dünyada da takdir edildiğini göstermişti r.

150 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ