Page 38 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ
P. 38

2. ÜNİTE




                       3. ETKİNLİK


                 Verilen organum örneğinin solfejini yapınız. Bu organum örneği ile günümüz çok sesli müzik yazımları arasındaki
                Verlik ve farklılıklarını söyleyiniz.
              benz           Ï   Ï         Ï  Ï  Ï Ï  Ï  Ï  Ï        Ï     Ï Ï  Ï  Ï  Ï       Ï    Ï   Ï
                    Ï Ï Ï  Ï   Ï    Ï  Ï Ï                 Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï            Ï  Ï  Ï  Ï    Ï
                      Tenor
                V         Ï  Ï  Ï  Ï  Ï    Ï  Ï  Ï Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï   Ï  Ï Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï  Ï
                V  Ï Ï Ï              Ï Ï                    Ï  Ï      Ï                 Ï           Ï
                     w                      w        w                                         w
                      Tenor   w
                     Be                     ne                                                 di camus-
                V
                     w                      w        w                                         w
                              w
                     Be                     ne                                                 di camus-




                    Ï Ï    Ï   Ï   Ï
                V                      Ï   Ï   Ï   Ï   Ï   Ï   Ï  Ï   Ï   Ï   Ï   Ï   Ï   Ï   Ï   Ï Ï

                     Tenor
                   Ï Ï     Ï   Ï   Ï
                                                                              Ï
                V                      Ï   Ï Ï  Ï  Ï   Ï Ï  Ï  Ï  Ï Ï  Ï  Ï Ï     Ï   Ï Ï  Ï  Ï   Ï Ï
                                                                                                      Ï
                                                                                              Ï
                V Ï            Ï
                     Tenor
                    Vi         de           runt        Ï          Em         ma              ne      el
                                                                              Ï
                V Ï            Ï            Ï                      Ï                   Ï      Ï       Ï
                    Vox Organalis duplicated
                &   Vi Ï   Ï   de Ï       Ï runt Ï       Ï      Ï       Ï     maÏ      Ï      ne Ï    el Ï
                                                         Ï
                    Ï      Ï       Ï      Ï       Ï             Ï  Em   Ï       Ï      Ï      Ï      Ï
               Motet: Kısa ve eşliksiz bir koral formudur. 13. yüzyılın sonlarından 18. yüzyılın sonlarına kadar en önemli çok sesli müzik
                   Vox pricipalis
                   Vox Organalis duplicated
            formlarından biri olmuştur. Motet formu; Orta Çağ’da, Rönesans Dönemi’nde ve Barok Dönem’de farklı özellikler göster-
                   Vox organalis
                                                         Ï Ï
                                                                Ï Ï
                                                                        Ï Ï
                                                                                Ï Ï
                & ? Ï
                                   Ï Ï
                                          Ï Ï
                                                  Ï Ï
                                                                                                     Ï Ï
                                                                                              Ï Ï
                                                         Ï Ï
                           Ï Ï
                    Ï
                                                                                       Ï Ï
            mişti r. Orta Çağ moteti nde hem dinî hem dünyevi içerikli sözler yer almış, insan sesi ve çalgılar bir arada kullanılmıştı r.
                                                                        Ï Ï
                                                                Ï Ï
                                                  Ï Ï
                                                                                Ï Ï
                                   Ï Ï
                                                                                                     Ï Ï
                                          Ï Ï
                                                                                              Ï Ï
                    Ï Ï
                                                                                       Ï Ï
                           Ï Ï
               Kanon: “Kanun” anlamına gelen ve bir kontrpuan terimi olan kanon, aynı ezginin birbirini eşit aralıklarla ve art arda
                   Vox pricipalis
                   Vox pricipalis duplicated
                                          ri
            tekrar etmesi yoluyla oluşmuş bir formdur. İlk kanon örneğine İngiliz müziğinde rastlanmıştı r. 14. yüzyıl İtalyan müziğinde
                                                                mi
                                                                        ni
                                                                                                     la
                                                  a
                                                         Do
                                                         Ï
                   Sit
                   Vox organalis glo
                                                                                       sae
                                                                                in
                                                                                              cu
                                                                Ï
                                                                        Ï
                                                                                                     Ï
                                                                                Ï
                                          Ï
                                                                                              Ï
                                                 Ï
                ? Ï
                                  Ï
                                                                                       Ï
                           Ï
                                                         Ï
                                                                Ï
                                                                        Ï
                    Ï
                                          Ï
                                  Ï
                                                 Ï
                           Ï
            de önemli bir yer tutan bu form, çok sesliliğin gelişimine önemli katkılar sağlamıştı r.   Ï  Ï  Ï  Ï
                   Vox pricipalis duplicated
               Füg: Kısa ama karakteristi k bir ezgisel yapının kanon ve taklitler aracılığıyla kontrpuantal sti lde işlenmesiyle oluşturulan
                                                                                              cu
                                                                                in
                                                                                                     la
                                                                                       sae
                   Sit
                                                  a
                                                        Do
                                                                        ni
                                          ri
                           glo
                                                                mi
            füg, çalgısal bir besteleme biçimidir. 14 ila 16. yüzyılda “basit kanon” olarak adlandırılmıştı r. Çok sesli müziğin Orta Çağ’daki
            gelişimine büyük katkı sağlamıştı r.
               Madrigal: Konusunu doğa sevgisini dile geti ren lirik şiirlerden alan din dışı şarkı formudur. Çalgı eşliksiz olarak icra edi-
            len ve iki ya da üç sesli vokallerden oluşan madrigal, 12. yüzyıl sonlarında İtalya’da görülmüştür. 14. yüzyılda önemini yiti -
            ren bu form, 16. yüzyıldan iti baren yeniden önem kazanmıştı r. Günümüzde hâlâ madrigal türünde şarkılar söylenmektedir.
                       SIRA SENDE
                Orta Çağ’a ait çok sesli müzik formlarının kullanıldığı eser örnekleri dinleyiniz. İzlenimlerinizi arkadaşlarınız ile paylaşınız.
                2.4.3. Goti k Dönem’deki Müzikal Gelişmeler
               Goti k sanat, kendine özgü yazım teknikleri ve anlayışı olan bir anlatı m sanatı dır. 12. yüzyıl başlarından 15. yüzyıl ortala-
            rına kadar etkisini sürdürmüştür. “Goti k” terimi ilk kez Giorgio Vasari (Corci Vasari) tarafı ndan “küçük düşürücü” anlamında
            kullanılmıştı r. Vasari, Goti k üslubunun Roma’yı işgal eden barbarların üslubu olduğu görüşünü savunmuştur. Motet, bu
            dönemde Goti k müzik anlayışının bir örneği olarak çok sesliliğin derin anlatı mını yansıtmıştı r.
          36 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ
   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43