Page 20 - Felsefe Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FELSEFE

4. Aile ile Koordinasyon
• Görüşmede akademik çıktı kadar çaba, süreç, iyi oluş dilini kullanın (Gualdi, 2019).
• Aileye “Evde gözlemle.” denilebilecek üç alan verin: uyku-yorgunluk, sosyal çekilme, görev erteleme.
• Okul-aile arasında tek bir “ortak izleme hedefi” belirleyin (örneğin kaygı düzeyi, sosyal katılım).
ÖĞRETMEN IÇIN HIZLI UYGULAMA REHBERI: ÖNLEYICI SINIF YÖNETIMI
Sorun çıkmasını beklemeden proaktif olarak uygulayabileceğiniz stratejiler:
1. Akademik Zorluk Sağlayın (Bilişsel Meydan Okuma):
• Öğrenciye kapasitesine uygun “üretken belirsizlik” içeren görevler verin. Basit görevler (busy work) onlarda “zihinsel
tembellik” ve davranış sorununa yol açar.
• Ipucu: “Bitirenler sessizce beklesin.” demek yerine sınıfın bir köşesinde “Merak Istasyonu” (zekâ oyunları, bulmacalar,
bilim dergileri) bulundurun.
2. Özerklik ve Seçim Hakkı Tanıyın:
• Öğrenme menüleri oluşturun. Ana yemek (zorunlu görev), yan yemek (seçmeli etkinlik), tatlı (eğlenceli pekiştireç).
• Örneğin “Bu konuyu rapor yazarak mı, video çekerek mi yoksa bir deney tasarlayarak mı anlatmak istersin?”
3. Bağlam Kurun (Gerçek Hayat):
• “Bunu neden öğreniyoruz?” sorusu onlar için bir tepki değil samimi bir meraktır. Tatmin edici, gerçek dünya ile ilişkili
cevaplar verin.
• Konuları etik, felsefi ve küresel sorunlarla (sürdürülebilirlik, Mars kolonisi vb.) bağlantı kurarak anlatın.
4. Ilişki Inşa Edin (2x10 Kuralı):
• Sadece akademik başarılarıyla değil onların kişilikleriyle ilgilenin.
• 2x10 Stratejisi: Zorlandığınız öğrenciyle 10 gün boyunca günde 2 dakika, ders dışı (hobileri, sevdiği oyunlar vb.) sohbet
edin. Böylece davranış sorunları %85 oranında azaltılabilir.
5. Açık ve Mantıklı Beklentiler:
• Kuralları onlarla birlikte belirleyin (sınıf anayasası).
• Kuralların mantığını açıklayın. Örneğin “Koşmak yasak!” (otoriter açıklama) yerine “Koridorda koşmuyoruz çünkü
çarpışıp yaralanabiliriz.” (mantıklı açıklama) cümlesi kullanılabilir. Öğrenciler, kuralların mantığını kavradıklarında
onlara daha sadık kalırlar.

2.5. SORUN ÇIKTIĞINDA: MÜDAHALE STRATEJILERI
Eğer önleyici stratejiler işe yaramadıysa ve davranış sorunu oluştuysa klasik ceza yöntemleri, üstün zekâlı çocuklarda
genellikle olumsuz etkiye sebep olur ve bu durum onlara “adaletsizlik” duygusunu hissettirir.
• Olumlu Davranış Desteği (ODD): Cezaya değil doğru davranışı öğretmeye odaklanın. Davranışın işlevini analiz edin:
• Dikkat çekmek için mi yapıyor? -> Olumlu yolla dikkat çekmesini sağlayın.
• Görevden kaçmak için mi yapıyor? -> Görevi onun seviyesine uygun hâle getirin.
• Öz Düzenleme ve Sözleşmeler:
• Öğrencinin kendi davranışını izlemesini sağlayın.
• Davranış Sözleşmesi: Öğrenciyle birlikte hazırlanan, hedef ve ödüllerin net olduğu yazılı bir anlaşma yapın. “Ders
boyunca öğretmenimin sözünü kesmeden dinlersem son 5 dakika ilgi alanım hakkında konuşabilirim.”
• Onarıcı Adalet:
Çatışma sonrası “ceza” vermek yerine onarıcı sorular sorun.
1. Ne oldu?
2. O sırada ne düşünüyordun?
3. Bu davranışın kime, nasıl bir etkisi oldu?
4. Bunu düzeltmek için ne yapabilirsin?
22 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ