Page 28 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

Giriş ve Dikkat Çekme Aşaması
Öğretmen öğrencilerin dikkatini çekebilmek için yaşlarına uygun dikkat çekici objeler (ara-
ba, telefon) kullanacaktır. Böylece öğrencilerin, günlük yaşamlarında sıklıkla karşılaştıkları
bu nesneler aracılığıyla ders içeriğiyle ilişki kurmaları sağlanacaktır.
Keşfetme ve Anlamlandırma
• Giriş ve Beyin Fırtınası: Öğretmen etkileşimli tahtaya modern bir araba veya akıllı telefon
görseli yansıtır. "Bu cihazın çalışmasını sağlayan farklı bilimsel fikirler neler olabilir?" soru-
suyla bir beyin fırtınası başlatır (IFS).
• Görsel Keşif ve Gruplama: Sınıf 4-5 kişilik gruplara ayrılır (FÖOD-OTÖ, SFGE). Grup-
lar, çalışmalarını masalarda veya sınıfın farklı alanlarında oluşturulacak gözlem noktala-
rında yapabilir (FÖOD-T). Her gruba karışık halde verilmiş Ek-1’deki görsel setleri dağıtılır
(SFKÖ). Burada öğrencilerin aşina olduğu görsellerin (ÜFGHP) yanı sıra aşina olunmayan
görseller de bulunur (IFÇ). Öğrencilerden, görsellerdeki olgu veya olayları inceleyerek ara-
larındaki benzerliklere göre gruplandırmaları ve her gruba kendilerince bir isim vermeleri
istenir (FÖOD-ÖMO, SFSÖ).
• Paylaşım: Gruplar yaptıkları sınıflandırmaları ve gerekçelerini kısaca sınıfla paylaşır
(SFAU).
Derinleştirme Aşaması
Bu aşamada öğrencilere yapmış oldukları sınıflandırmaların geri planında hangi fiziksel ilke
ya da bilgilerin bulunduğu sorgulatılarak fiziğin alt alanlarını sınıflandırmaya doğru bir yön-
Uygulama Aşamaları
lendirme amaçlanır.
• Adlandırma ve İlişkilendirme: Öğretmen, fiziğin 8 alt dalını (Mekanik, elektromanyetizma,
optik, katı hâl fiziği, nükleer fizik, yüksek enerji ve plazma fiziği, atom fiziği, termodinamik)
tahtaya yazabilir. Öğrencilerden, bir önceki derste oluşturdukları görsel gruplarını bu isim-
lerle eşleştirmeleri ve nedenlerini tartışmaları istenir (SFAY, SFÜDD). Bir cihaz birden fazla
alt alanla ilgili olabilir. Bu durumda öğrencilerden cihazı ilgili alt alanların tamamıyla eşleştir-
meleri istenir. (IFK) Ayrıca öğretmen bu süreçte rehberlik eder ve alt dalların temel çalışma
alanlarını açıklar. Öğrenciler çalışma prensiplerini bilmedikleri cihazlarla ilgili kütüphane,
internet araştırması yapabilir (SFARŞ).
• Sentez "Fiziğin Anatomisi": Her grup, sunulan görsellerden bir teknoloji seçer (ör. Maglev
treni, teleskop, MR cihazı ). Seçtikleri teknolojinin çalışmasında rol oynayan (IFSK) en az
üç farklı fizik alt dalını belirleyerek, bu ilişkiyi gösteren bir kavram haritası veya infografik
posteri oluşturur (ÜFSÜ).
Değerlendirme Aşaması
Bu aşamada daha önce günlük hayatta aşina olunan ya da olunmayan cihaz ve objelerin
fizik biliminin hangi konuları ile ilişkili olduğunun öğrenilmesi, öğrencilerin hem fiziğin alt
alanlarını öğrenmesini hem de fizik dersi ile sıcak bir bağ kurmasını sağlar.
• Sergi ve Değerlendirme : Oluşturulan ürünler her alt alanla ilgili olanlar bir arada olacak şe-
kilde düzenlenerek (IFO) sınıf panosuna asılır (ÜFGAK). Ürünler fiziksel bir poster, dijital bir
sunum (Canva, Prezi vb.) veya bir video anlatım olarak sunulur (ÜFÜÇ). Öz ve akran değer-
lendirmesi yapılır (ÜFÜD). MEBİ platformundaki değerlendirme soruları ödev verilir (ÜFD)
• Süreç Değerlendirmesi: Öğretmen, grup içi tartışmaları ve akıl yürütme süreçlerini gözlem-
leyerek formatif değerlendirme yapar.
• Ürün Değerlendirmesi: Öğrencilerin oluşturduğu "Fiziğin Anatomisi" posterleri; alt dalların
Değerlendirme
doğru ilişkilendirilmesi, açıklamaların netliği ve yaratıcılık açısından öz ve akran değerlen-
dirmesi ile değerlendirir.
• Bireysel Değerlendirme: Ders sonunda, EK 3‘teki çıkış kartı uygulanabilir.

30 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ