Page 55 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Hareketin Şifresi

Konu Hareketin Temel Kavramları
Bu zenginleştirilmiş etkinlik sonunda öğrenciler;
1. (Bilgi ve Kavrama): Hareketin temel kavramlarını (konum, alınan yol, yer değiştirme, sü-
rat, hız) sadece tanımlar üzerinden değil; referans noktasına göre değişen gözlemlenebilir
fiziksel nicelikler olarak açıklar ve tanımlar.
2. (Uygulama ve Beceri): Farklı hareket senaryolarında (koşu parkuru, navigasyon rotası
vb.) hareket değişkenlerini kontrol ederek bilimsel veriler toplar ve bu verileri konum-zaman
ve sürat-zaman ilişkisini gösteren grafiklere/modellere dönüştürür.
3. (Analiz ve Keşif): Birbirine yakın anlamlı görünen ancak vektörel ve skaler olarak ayrışan
kavram çiftlerini (alınan yol-yer değiştirme, sürat-hız) karşılaştırarak; hareketin doğrusallığı
Öğrenme Hedefleri bozulduğunda bu kavramlar arasındaki sapmayı mantıksal olarak keşfeder.
4. (Analiz ve Kanıtlama): Çembersel veya karmaşık yörüngeli hareketlerden elde ettiği veri-
leri kullanarak, "toplam yer değiştirmenin sıfır olduğu durumlarda hareketin devamlılığı" gibi
çelişkili görünen durumları matematiksel modeller ve kanıtlar üzerinden analiz eder.
5. (Sentez): Öğrendiği beş temel hareket kavramını (konum, alınan yol, yer değiştirme,
sürat, hız) birbiriyle ilişkilendiren özgün bir "hareket hikayesi", dijital simülasyon veya çizgi
roman tasarlayarak kavramlar arası hiyerarşiyi yapılandırır.
6. (Yaratma ve Değerlendirme): Hareket ilkelerini ve hız-sürat modellerini gerçek hayat
problemlerine (örneğin; trafik "yeşil dalga" sistemleri, GPS teknolojisi, sporcu performans
analizi) transfer ederek veriye dayalı tasarım önerileri ve kariyer bağlantıları sunar.
Disiplinler Arası Matematik (sayı doğrusu, temel ölçümler), Görsel Sanatlar (çizim, poster), Türkçe (kavram-
Bileşenler ları tanımlama, hikaye yazma)
Akıllı tahta, internet bağlantısı, hareketli cisimleri gösteren kısa videolar/GIF'ler, renkli bant-
Materyaller
lar, büyük kartonlar, renkli kalemler.
Süre 2 ders saati
Bu etkinlik, öğrencilerin hareketin temel kavramlarını (konum, alınan yol, yer değiştirme,
sürat, hız) tanımları ezberlemek yerine, çeşitli hareket senaryolarını gözlemleyerek, ölçerek
Etkinlik Açıklaması
ve tartışarak tümevarım yoluyla kendilerinin keşfetmelerini amaçlar. Etkinlik, keşifçi öğren-
me, iş birlikli grup çalışması, küpleme ve jigsaw stratejileri üzerine kurulur.

Etkinlik ile öğrenciler hareketin temel kavramlarının (referans noktası, konum, alınan yol,
yer değiştirme, sürat, anlık sürat, ortalama sürat, hız, anlık hız, ortalama hız, ivme) tanımla-
rını yapar ve alınan yol/yer değiştirme, hız/sürat kavramlarının farklarını bilir.

GIRIŞ VE DIKKAT ÇEKME AŞAMASI
Öğretmen, bugün ele alınacak hareket kavramları için temel teşkil eden konum ve referans
Uygulama Aşamaları noktası büyüklüklerini tanımlar. Öğrencilerin bu kavramları, cisimlerin hareketini doğru bir
şekilde tanımlamak için kullanmaları gerektiği vurgulanır. Günlük hayatta öğrencilerin birbir-
lerine konumlarını nasıl ifade edeceklerini sorar ve referans noktasını keşfetmeleri sağlanır
(IFK). Öğretmen konumun vektörel bir büyüklük olduğunu vurgular ve öğrencilere daha
önce bildikleri bilgiler ile oynayabilecekleri bir oyun tanıtır (IFS).
Oyun linki: https://meb.ai/rkShqf

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 57