Page 27 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARIH
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Anadolu’da Kurulan ilk Türk Beylikleri ve Tarihi Mekânlar

Konu Önemli Askerî Mücadelelerin Türk Tarihinin Seyrine Etkileri
• Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasına etki eden unsurlar nelerdir?
Öğrenme Hedefleri • Türklerin Anadolu’yu yurt edinmesi Anadolu coğrafyasında ne gibi değişikliklere zemin
hazırlamıştır?
Disiplinler Arası Coğrafya, Mimari
Bileşenler

Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri ve beyliklerin meydana getirdiği tarihî mekânlar Mama
Hatun Külliyesi (Saltuklular), Yağıbasan Medresesi (Danişmentliler), Divriği Ulu Cami (Men-
Materyaller gücekler) ve Malabadi Köprüsü (Artuklular) ile ilgili bilgi kartları, haber sayfaları, dergiler,
fotoğraflar, metinler vb. malzemelerinden oluşan bir malzeme kutusu, renkli karton, tahta
kalemi, bant, kalem, boş zihin haritası şablonu, yapıştırıcı, makas, renkli kalemler vb.
Süre 2 ders saati
Bu etkinlikte beyin fırtınası, zihin haritası, jigsaw ve seçim panosu teknikleri kullanılmıştır.
Beyin Fırtınası: Derse giriş yaparken öğrencilerin dikkatini çekmek, derse adaptasyonlarını
sağlamak amacıyla bu teknik kullanılmıştır.
Zihin haritası: Beylikler hakkında bilgiler ve beylikler tarafından meydana getirilen tarihî
mekânların Türk tarihine hangi yönlerden katkı sağladıkları bölümü çalışılırken bu tekniğe
Etkinlik Açıklaması yer verilmiştir.
Jigsaw: Beylikler ve beyliklerin meydana getirdiği tarihî mekânlar ile ilgili öğrenmeyi pekiş-
tirme ve ürün oluşturma aşamasında bu yöntem kullanılmıştır.
Seçim Panosu: Beylikler ve beyliklerin meydana getirdiği tarihî mekânlar ile ilgili ürün oluş-
turma aşamasında bu teknikten faydalanılmıştır.
Grafik Düzenleme: Tahtada zihin haritası oluştururken bu teknikten faydalanılmıştır.
Öğretmen, “Anadolu’yu Türklere vatan olarak açan zafer nedir?” sorusunu öğrencilere yö-
nelterek derse giriş yapar. Ardından Malazgirt Zaferi’nden sonra kurulan beyliklerin haritası-
nı paylaşır (Ek 1). Bugün yapacağımız etkinlikte Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşma-
sını mimarî olarak tamamlayan beylik eserlerini ve önemlerini inceleyeceğiz, der. Ardından
grup görevlerini aşağıdaki şekilde belirler:
1. Grup: Saltuklular, Mama Hatun Külliyesi
2. Grup: Danişmentliler, Yağıbasan Medresesi
3. Grup: Mengücekler, Divriği Ulu Cami
4. Grup: Artuklular, Malabadi Köprüsü
5. Grup: Çaka Beyliği önemi (IFS, IFK)
Uygulama Aşamaları
Öğrencilerin ilgi ve istekleri de göz önüne alınarak heterojen gruplar oluşturulur (SFGE).
Öğretmen öğrencilerin ilgi, ihtiyaç, istek ve bireysel yeteneklerine göre grupların içinden
birer uzman seçer. Uzman seçiminin ardından öğrencilerin performans düzeylerine, ilgi ve
yeteneklerine göre gruplarda uzman yardımcısı, ajan, yazman vb. görev dağılımı yapar.
Gruplardan seçilmiş olan görevlilerin, görev tanımı aşağıdaki gibi olur:
Uzman: Kendi gruplarına ait beylik ve beylerin meydana getirdiği mekânlar ile ilgili bilgileri
çalışma grubunda yer alan arkadaşlarına aktarmak, grup içinde beyin fırtınası ve tartışma
sürecine liderlik yapıp bu süreci yönetmek, oluşturacakları ürünle ilgili detayları arkadaş-
larına aktarıp uygun görev dağılımı yapmak ve grup içinde olumlu iletişim kurulması için
motivasyon sağlamakla görevli olurlar.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 29