Page 28 - Tarih Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TARİH
10. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Uzman Yardımcısı: Grup çalışmaları sürecinde uzman, arkadaşlarına bilgi aktarımı ya-
parken bu bilgilerin yer aldığı malzemeleri arkadaşlarının rahatlıkla görebilmesi için uygun
açıda tutma, ürün oluşturulurken kesme yapıştırma vb. görevlerde bulunur.
Ajan: Bu görevde bulunan kişi veya kişiler seçim panosu için ürün oluşturma aşamasında
diğer grupları gezerek çalışmaların gidişatı ile ilgili bilgiler toplayıp kendi gruplarına getirirler.
Yazman: Bu öğrenciler, ürün oluşturma aşamasında ürün üzerine yazı yazmakla görevli
olurlar.
Grupların içinde görev dağılımı yapıldıktan sonra uzmanlardan da bir grup oluşturulur. Uz-
man grubu öğretmen rehberliğinde toplanır. Öğretmen, uzman grubunda yer alan öğrenci-
lere öncelikle kendi görevleri ile ilgili bilgi verir. Ardından öğretmen Yağıbasan Medresesi,
Mama Hatun Medresesi, Divriği Ulu Cami ve Malabadi Köprüsü ve Çaka Beyliği ile ilgili
kaynakları sınıfta hazır bulundurur. Kaynak olarak bilgi kartları, haber sayfaları, dergiler,
kitaplar, fotoğraflar, metinler vb. olabilir.
Grup çalışmaların yönlendirmek için öğretmen “Anadolu’da kurulan ilk Türk beyliklerinin
isimleri nelerdir? Bu beyliklerin meydana getirdikleri tarihî mekânlar nelerdir?” diye sorar.
Ek 1’de verilen haritayı etkileşimli tahtada açar (IFSK, IFÇ, IFO).
Ardından 5 adet beylik ismi ile açıklamalarını yazmak için boş zihin haritası şablonunun
bulunduğu çalışma sayfasını öğrencilere dağıtır.
Öğretmen örnek bir çalışma olarak,
• “Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri ve beyliklerin meydana getirdiği mekânlardan bi-
risi Danişmentliler ve Danişmentliler’in meydana getirdiği Yağıbasan Medresesi’dir di-
yerek fon kartonlarından birine “Danişmenttiler-Yağıbasan Medresesi” yazar ve bu kartı
(Ek 2) tahtada oluşturmak istediği zihin haritasına yerleştirir.
• Ardından “Danişmentliler (1080-1178) yıllarında hüküm sürmüş, Danişment Gazi tara-
fından Sivas ve çevresinde kurulmuştur. Anadolu’da hüküm süren en güçlü Türk bey-
liğidir. Haçlılarla mücadele ederek Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında etkili
olmuşlardır.
• Anadolu'daki ilk medrese olan ve günümüzde Tokat ili sınırları içinde bulunan Yağıba-
san Medresesi bu dönemde inşa edilmiştir. Yağıbasan Medresesi Türklerin Anadolu’da
yaptıkları ilk medresedir.” anlatımını yaparken bu cümleleri basit düzeyde Danişmentli-
ler kartının altına yazar (SFÜDD, SFKÖ).

Ürün paylaşımı da yapıldıktan sonra uzman grubu, öğretmenin tedarik ettiği malzemelerden
kendi grubu için gerekli malzemeleri alarak çalışma gruplarına döner (SFSÖ).
Uzmanlar gruplarında kendilerine verilen beylik ile ilgili bilgi aktarımı yaparak çalışmaya
giriş yaparlar. Daha sonra Anadolu’da kurulan ilk Türk beylikleri ve beyliklerin meydana
getirdiği tarihî mekânlardan yararlanma yönleri ve önemleri ile ilgili tartışma başlatarak ar-
kadaşlarının grup içinde fikir alışverişinde bulunmalarını sağlarlar (SFAY). Gruplar, beylikler
ve ilgili mekanlara ait açıklayıcı cümleleri beyin fırtınası tekniğini kullanarak oluştururlar. Bu
bilgileri kartonlara yazarlar (ÜFSÜ).
Öğretmen kartonlardaki bilgilerin doğruluğunu kontrol eder. Ardından, tahtada oluşturulmak
istenen zihin haritasına kartonu yerleştirirler. Tahtada oluşturulan zihin haritası ile öğrenciler
de eş zamanlı olarak çalışma sayfalarında yer alan boş zihin haritası şablonlarını doldurur-
lar (ÜFÜÇ, ÜFGAK).
Böylece öğrenmenin pekiştirilerek kalıcı hâle gelmesi beklenir. Öğretmen, ürünlerde dikkat
edilmesini istediği kriterlerden oluşan kontrol listesi hazırlayarak grupların ürünlerini değer-
lendirir (ÜFÜD).

30 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ