Page 26 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

IFÇ1: Şiirdeki durak ile müzikteki durakların karşılaştırılması, farklı di-
siplinlerle ilişki kurmayı sağlar. Çeşitlilik bu yüzden kullanılmıştır çünkü
Çeşitlilik (IFÇ)
öğrenci, disiplinlerarası bakış açısı kazanarak metinlere daha geniş bir
çerçeveden yaklaşır.

IFSK1: Önemli şairlerin (ör. Karacaoğlan, Köroğlu veya Neşet Ertaş) ha-
Seçkin Kişiler yatlarındaki kırılma noktalarının, şiirlerindeki imge dünyasını nasıl şekil-
(IFSK) lendirdiği üzerine odaklanılır. Öğrencilere, bu kişilerin dehalarını besleyen
toplumsal veya kişisel trajediler üzerine derinlemesine çalışma fırsatı sunulur.
SFÜDD1: Öğrencilere, “Bir koşma metninde hece ölçüsü duraklarına
Üst Düzey (teknik yapı) harfiyen uymak mı yoksa drama yöntemiyle teatral bir vurgu
Düşünme (duygusal yapı) yapmak mı şiirin iletisini daha güçlü kılar?” sorusu yönel-
(SFÜDD) tilerek iki yöntem arasında stratejik bir karar vermeleri ve bu kararı şiir
türünün işlevine göre gerekçelendirmeleri istenir.
SFKÖ1: Öğrencilere, farklı icracılardan alınmış ama hangi türe ait olduğu
Keşifçi Öğrenme belirtilmemiş ses kayıtları dinletilebilir. Böylece öğrenciler durak yerlerini,
(SFKÖ) vurgu şiddetini ve tonlama aralıklarını bir “gözlem formu” üzerine kayde-
derek türler arasındaki akustik örüntüleri (patterns) kendileri keşfederler.
SFAY1: Öğrencilere; güzelleme, koçaklama, taşlama ve ağıt türlerinin her
biri için farklı ses tonlamaları denetilir. Öğrenciden, “Koçaklamadaki sert
Akıl Yürütme/
sessizlerin ve vurgulu durakların, türün “yiğitlik” temasıyla olan semantik
Süreç Kanıtlama (SFAY)
ilişkisini akıl yürütme yoluyla açıklaması ve metinden alıntılarla bu bağın
zorunluluğunu kanıtlaması istenebilir.
Seçimde Özgürlük SFSÖ1: Öğrencilere okuma türünü seçme hakkı verilmesi, motivasyonu
(SFSÖ) artırır ve bireysel farklılıklara hitap eder.
SFARŞ1: Koşuk, koşma, ninni, türkü, şiir türleri konusunda Edebiyat Tarihi
ve Edebî Terimler Sözlüğü karşılaştırmalı olarak araştırılır. Bunun yanın-
da dijital ortamda da araştırma yapabilmeleri için https://ogmmateryal.
Araştırma eba.gov.tr/kitap/sosyal-bilimlerde-arastirma/index.html linki üzerinden sosyal
Yöntemleri bilimlerde araştırma rehberi paylaşılır ve araştırmalarında bu rehberi kul-
(SFARŞ)
lanması beklenir. Edebiyat Tarihi ve Edebî Terimler Sözlüğü kullanılarak
yapılan araştırma, öğrencilere kaynak tarama ve bilimsel araştırma bece-
risi kazandırır.
ÜFGHP1: Öğrencilere gerçek veriler (beğeni/paylaşım sayıları) üzerinden
bir analiz yaptırılır. Ardından “Sosyal medya algoritmaları neden belirli şiir
Gerçek Hayat türlerini veya okuma tarzlarını öne çıkarıyor?” sorusu sorularak bu proble-
Problemleri min çözümü için şiirin estetik değerini koruyan ama aynı zamanda geniş
(ÜFGHP)
kitlelere ulaşabilen hibrit bir “Içerik Tasarım Planı” (Sentez Ürün) oluştur-
maları beklenir.

ÜFGAK1: Şiirlerin sahnede veya aile-arkadaş ortamında okunması ve
Gerçek Alıcı Kitle
Ürün (ÜFGAK) oluşturulan video kliplerin okulun internet sitesi ya da dijital platformlarda
yayınlanması sağlanabilir.
Ürün
ÜFÜD1: Öğrencilerin videoları ders öğretmeni dışında bilişim teknoloji öğ-
Değerlendirmesi
retmeni ve müzik öğretmeni tarafından değerlendirilebilir.
(ÜFÜD)
Üründe Çeşitlilik ÜFÜÇ1: Öğrencilerin videoları ders öğretmeni dışında bilişim teknoloji öğret-
(ÜFÜÇ) meni ve müzik öğretmeni tarafından değerlendirilebilir.
Dönüşümler (ÜFD) ÜFD1: Mihriban şiirinin rap versiyonu bir video klibe dönüştürülebilir.

28 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ