Page 72 - Türk Dili ve Edebiyatı Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI
10. SINIF

Farklılaştırılmış Etkinlik Formu
Etkinlik Adı Bilgiyi Sanata Dönüştürüyorum

Konu Bilgilendirici bir metnin edebî metne dönüştürülmesi/yazma
Öğrencilerin öğretici metinleri inceleyerek dil ve anlatım özelliklerini kavramaları, bu metin-
lerin edebî metinlerden farklılıklarını keşfetmeleri ve edebî metinlerle karşılaştırmaları; keli-
me ilişkilendirme, konuşma biletleri ve tablo doldurma etkinlikleriyle öğretici ve edebî metin
arasındaki farkları keşfetmeleri; anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yollarını kullana-
Öğrenme Hedefleri rak metinlerini dönüştürmeleri; bilgi ve sanatı birleştiren yazarların eserlerini tanımaları ve
farklı anlatım tekniklerini karşılaştırmaları; grup çalışmaları ve istasyon görevleriyle hikâye,
senaryo veya görselle desteklenmiş yazılar üretmeleri; ürünlerini sınıfta, okul dergisinde
veya dijital ortamlarda sunmaları ve öğretici ile edebî dil arasındaki farkı gerekçeli biçimde
açıklamaları hedeflenmektedir.
Disiplinler Arası Resim, tarih
Bileşenler

Materyaller Dijital içerikler, etkileşimli tahta
Süre 3 ders saati
Tanılayıcı Dallanmış Ağaç: Öğrencilerin bir konudaki bilgi düzeyini ölçmek için kullanılan,
“doğru-yanlış” türü sorularla ilerleyen bir değerlendirme aracıdır. Öğrenciler sorulara ver-
dikleri cevaba göre farklı dallara yönlendirilir. Sonunda doğru ya da yanlış öğrenme yoluna
ulaşırlar. Böylece öğrencinin konudaki eksik ya da doğru bilgileri net biçimde tanımlanır.
Kelime Ilişkilendirme Testi: Bir kavramın öğrencilerde çağrıştırdığı kelimeleri ortaya çıkar-
mak için kullanılır. Öğrencilere verilen anahtar kelimeye karşılık akıllarına gelen sözcükleri
hızlıca yazmaları istenir. Bu yöntem; öğrencilerin kavram hakkındaki bilgi düzeyini, zihinsel
şemalarını ve yanlış anlamalarını görmeyi sağlar.
Etkinlik Açıklaması
Konuşma Bileti: Öğrencilerin sınıf içi tartışma ya da konuşmalara katılımını teşvik eden bir
stratejidir. Öğrencilere küçük kartlar (biletler) verilir, her konuşma yaptıklarında bir biletlerini
kullanırlar. Böylece tüm öğrencilerin katılımı dengelenir, konuşma sırası adil biçimde dağılır
ve aktif öğrenme ortamı oluşur.
Istasyon Yöntemi: Sınıfta farklı köşeler (istasyonlar) oluşturularak her istasyonda ayrı bir
etkinlik ya da görev yerleştirilir. Gruplar, belirli sürelerde istasyonlar arasında dolaşır ve her
istasyondaki etkinliği tamamlar. Bu yöntem öğrencilerin farklı öğrenme yollarını deneyimle-
mesine, grup çalışması yapmasına ve konuyu çok boyutlu olarak öğrenmesine imkân tanır.
Yazma Öncesi:
Öğretmen daha önceki derste öğrencilerden çeşitli öğretici metin örnekleri bulmalarını ve bu
metinleri tahlil ederek notlar alıp derse hazırlıklı gelmelerini ister. (Deneme, makale, sohbet
türünde metin örnekleri gibi). Ardından “Bilgiler neden sadece sayılarla nesnel gerçeklerle
ifade edilmek zorunda? Kuru bilgi insanlara nasıl daha etkili aktarılabilir?” sorularına yanıt
aranır (ÜFGHP1).
Öğrencilerin yanıtları alındıktan sonra öğretmen bilgilendirici metinlerin aslında birer hikâye
potansiyeli taşıdığını ifade eder.
Uygulama Aşamaları Öğretmen tarafından etkileşimli tahtadan öğretici metinlerin dil ve anlatım özellikleriyle ilgili
daha önceden hazırlanmış ve EK 1’de yer alan “tanılayıcı dallanmış ağaç” etkinliği açılır.
Öğrencilerden öğretici metinlerle ilgili aldıkları notlardan hareketle bu etkinliği yapmaları
istenir.Tanılayıcı dallanmış ağaç etkinliğinin değerlendirilmesi gerçekleştirilir (ÜFÜD1). Öğ-
rencilerin vermiş oldukları cevaplarla doğru cevapların açıklanması sağlanır. Etkinlikten
sonra öğretmen öğretici metinlerin dil ve anlatım özelliklerini öğrencilerin açıklamalarını is-
ter.
Öğretmen öğrencilerden kelime ilişkilendirme etkinliği için defterlerinden bir çalışma yaprağı
açmalarını ister. Ardından anahtar kavram olarak belirlediği “hikâye türü” ile ilgili zihinlerinde

74 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ