Page 24 - Osmanlı Türkçesi 1

B İ R İ N C İ Ü N İ TE

Bunlardan başka bazı yazma eser koleksiyonlarına az da olsa Nijerya, Fi-
listin, Ürdün, Bangladeş, Kuveyt, Katar, Umman, Birleşik Arap Emirlikleri,
Arnavutluk, Bosna-Hersek, Sudan, Çin Halk Cumhuriyeti, Rusya ve Endo-
nezya gibi ülkelerde de rastlanmaktadır.”

Yurt içi ve yurt dışını kuşatmış, sayıca büyük bir yekûn teşkil eden Osmanlı
Türkçesi kültürel varlığı aynı zamanda geniş bir inceleme ve araştırma sahası
oluşturmaktadır. Bu sahada yapılacak inceleme ve araştırmalar yüzyılların tec-
rübe ve birikiminin ortaya konulmasını sağlayacaktır. Ayrıca bu zengin dil var-
lığının sadece geçmişin kayıtları olmadığı ve yeni nesillere dil, din, sanat, bilim
gibi her alanda ufuk açacak değerlere sahip olduğu göz ardı edilemeyecek bir
hakikattir.

B İ l g İ K u T u S u

Osmanlı Türkçesiyle yazılmış eserlerin önem-
li bir kısmını el yazması ve matbu kitaplar
oluşturur. Kutadgu Bilig, Türk edebiyatının
Kur'an alfabesiyle yazılmış ilk eseridir. Dünden
bugüne Kur’an alfabesi veya Osmanlı Türkçe-
siyle pek çok dinî (Kur’an ve hadis kitapları;
enam-ı şerif, evrad-ı şerif, delailü’l-hayratlar)
tarihî, ilmî eser; şair divanları, tezkireler (Gör-
sel 1.7), cönkler vb. yazılmıştır. Tanzimatla

başlayan süreçte pek çok dergi ve gazete de
Osmanlı Türkçesiyle yayımlanmıştır (Görsel
1.8). Yine daha çok Hz. Muhammed'in (sav)
fiziki ve ahlaki özelliklerini anlatan hilyeler,
Osmanlı Türkçesiyle yazılmış eserlerin önde
gelenlerindendir. Binaların dış cephesinde
Görsel 1.7: Bir tezkire örneği
(Meşâ’ir’üş-Şuara, Âşık Çelebi) bulunan, çoğunlukla bina veya binayı yaptı-
ran kişiyle ilgili bilgilerin yer aldığı kitabeler

de Osmanlı Türkçesiyle yazılmış en güvenilir
tarihî belgelerdir. Usta hat sanatçılarına yaz-
dırılan ayet ve hadislerin yer aldığı levhalar
ve diğer hat eserleri görsel sanatların zirve
eserlerindendir. Eski harflerle yazılmış arşiv
belgeleri ise (ferman, berat, buyruldu, tapu
senedi, arzuhâl, vakfiye, fetva vd.) Türk-
Görsel 1.8: Osmanlı Türkçe-
siyle yayımlanmış bir gazete İslam kültür mirasının ölümsüz kayıtlarıdır. 23