Page 68 - Osmanlı Türkçesi 1

D Ö R D ÜN C Ü ÜN İ T E

4.3. eklerİn Okunuşu

K o N u y a H azı rlı K

1. “Kalıplaşmış (klişeleşmiş) ekler” tabiri size neler çağrıştırıyor?
2. “Günümüz alfabesinde “-dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü” şeklinde
yazılan -di’li geçmiş zaman ekleri Osmanlı Türkçesinde “يد-” bi-
çiminde yazılmaktadır.”
Verilen bilgiden yola çıkarak günümüz alfabesi ve Osmanlı Türkçe-
sindeki eklerin yazımı ile ilgili olarak neler söylenebilir?

OSMANLI TÜRKÇESİ
Osmanlı Türkçesinde bazı yapım ve çekim eklerinin yazımı kalıplaşmıştır. Bu
tür ekler yazılırken okutucu harfler gösterilmez veya ses uyumlarına dikkat
edilmez. Yine art arda gelen eklerin bazılarında ünlülerin yazılmadığı durumlar
da vardır. Bu bakımdan kalıplaşmış ekleri tanımak okumayı kolaylaştırır.

Sı ra S İ zd E

1. Aşağıdaki tablolarda (Tablo 1, 2 ve 3) kalıplaşmış bazı çekim ekleri ve bu
eklerin getirildiği kelime örnekleri verilmiştir. Ekleri ve örnek kelimeleri
inceledikten sonra okunuşları verilmeyen kelimeleri okuyarak bunların
okunuşlarını en soldaki sütunda boş bırakılan yerlere yazınız.

Tablo 1
يغاراط يساط ی
يدومرآ المأ
...................................
tası tarağı -ı, -i, -u, -ü

هغوﺟوچ ه
هلوص هغاص
...................................
çocuğa -a, -e

هدچووآ هدلأ هد
هدشیق هدراق
...................................
elde avuçta -da, -de, -ta, -te

ندتاقوط ند
ندنیقای ندقازوا
...................................
Tokat’tan -dan, -den, -tan, -ten
67