Page 16 - TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ

1. ÜNİTE

1. ÜNİTE: TÜRK MÜZİĞİ TARİHİNE GİRİŞ

1.1. Müzik ve Tarih

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1. Müziği zaman içinde değişime uğratan nedenler hakkındaki düşüncelerinizi sınıfınızdaki arkadaşları-
nızla paylaşınız.
2. Tarihsel bilgi birikiminin önemi nedir? Düşüncelerinizi sınıfınızdaki arkadaşlarınızla paylaşınız.

1.1.1. Müzik ve Tarih İlişkisi

Güzel sanatların en yaygın dallarından biri müziktir.
Müzik, insanın varoluşuna kadar uzanan ve insanın yaşa-
mına anlam katan bir sanattır. İnsanlara kolayca ulaşabil-
mesi, farklı dillerden ve coğrafyalardan insanları birleş-
tiren ortak bir dil olması ve her koşulda dinlenebilmesi
müziğin insan yaşamındaki etkisini daha da artırmakta-
dır. Müzik; evde, sokakta, okulda, radyoda, televizyonda,
sosyal medyada, sinemada, tiyatroda, konser salonunda,
tören ve toplantılarda yani insanın olduğu her yerdedir
(Görsel 1.1).
‘’Müzik bilimi akademik ve bilimsel olarak müziğin
özelliklerini ve değişimini incelemektedir. Uğraş alanı içine
müziğin biçimi ve nota yazımı, besteci ve yorumcuların ya-
şamları, müzik aletlerinin gelişimi, müzik kuramı (armoni,
melodi, ritim, form, modlar, diziler vb.), estetik, akustik, ses,
kulak ve el fizyolojisi gibi konular girer.’’ (Kaplan, 2005, s. Görsel 1.1: Kanun çalan müzisyen
87).
Tarih bir milletin hafızası ve hatırasıdır. İnsanlığın
geçmişten gelen yaşam hikâyesinin anlam kazanabilme-
si için tarih bilimine ihtiyaç vardır. Tarih bilimi geçmişle
günümüz arasında bir köprü niteliği taşıyarak toplumun
geçmişteki varlığı ile geçmişten bugüne kalan kültür
mirasını birbiriyle ilişkilendirir. Bu nedenle milletler, var-
lıklarını bilinçli bir şekilde sürdürebilmek için tarihlerini
öğrenmelidir. Tarih bilimi bugüne kadar gelen buluntu-
ları, belgeleri ve işaretleri inceleyerek toplumların kültü-
rel ürünlerini, siyasi ve sosyal yaşantılarını kayıt altına alır.
Tarih; toplumları, milletleri, kuruluşları etkileyen hare-
ketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan,
bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olay-
larla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kur-
duğu medeniyetleri, kendi iç sorunlarını inceleyen bilimdir
(TDK). Görsel 1.2: Orhun Yazıtları, Moğolistan
İncelenmesi ve açıklanması uzun zaman alan tarihî olayları, çeşitli yöntemlerle araştırarak çıkan sonuçları ne-
den-sonuç ilişkisi içinde açıklamaya çalışmak tarih biliminin temel uğraş alanıdır (Görsel 1.2).
Yaşanan sosyal olaylar, savaşlar, kültürel değişimler, toplumların yaşadıkları coğrafya ve iklim koşulları mü-
ziğin gelişimini derinden etkilemiştir. Toplumlarla birlikte şekillenen müzik, ihtiyaçlara göre değişime uğrayıp
çeşitlenmiştir.
Geçmişten günümüze kadar ulaşan müzik eserlerinin kronolojik sıraya göre incelenmesi, toplumların sosyal
hayatında meydana gelen değişimlerin müziğe etkisinin değerlendirilmesi, müzik ve tarih biliminin birbirleri üze-
rindeki etkilerini göstermektedir.

14 TÜRK MÜZİK TARİHİNE GİRİŞ