Page 136 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

9. ÜNİTE

Cumhuriyet’le birlikte yapılan faaliyetlerin önemli bir kısmını halk müziği derleme çalışmaları oluşturmuştur. Müzik
eğiti minde uluslararası öneme sahip olan besteci, piyanist ve müzikolog Bela Bartok davet üzerine ülkemize gelerek
değerli bestecilerimizden Ahmet Adnan Saygun’la birlikte derleme çalışmaları yapmıştı r. Ülkemizin hemen her bölgesini
kapsayan bu derleme çalışmaları sayesinde Türk halk müziği kültürünün bilinmeyen yönleri ortaya çıkarılarak sayısız halk
müziği eseri repertuvarımıza kazandırılmıştı r. Ayrıca halk müziklerinin derlenerek Batı formunda yeniden yorumlanması
çalışmalarına da başlanmıştı r.

Osmanlı Dönemi’nde Açılan Müzik Kurumlarında Yapılan Yenilikler

Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte müzik kurumlarında reform hareketleri başlamıştı r. Osmanlı Dönemi’nde kurulan Mu-
zıka-yi Hümâyun, hilafeti n kaldırılmasından sonra 1924 yılında Ankara’ya taşınmış ve Cumhurbaşkanlığı himayesine dev-
redilerek Riyaseti Cumhur Musiki Heyeti ismiyle çalışmalarını sürdürmüştür. Kurum kendi içinde “Orkestra”, “Bando” ve
“Türk Müziği” olmak üzere üç bölüme ayrılmıştı r.

Riyaseti Cumhur Musiki Heyeti bünyesindeki orkestra,
Atatürk’ün isteği üzerine 1933 yılında Millî Eğiti m Bakan-
lığına bağlanarak “Riyaseti Cumhur Flarmoni Orkestrası”
adını almıştı r. 1957’de Kültür ve Turizm Bakanlığına dev-
redilmiş ve “Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası” ismiyle
günümüze kadar gelmişti r (Görsel 9.3). Kısa adı “CSO” olan
orkestra; Türkiye’de çok sesli müziği sevdirme, tanıtma ve
yaygınlaştı rma amacına hizmet etmişti r. Bugün yurt dışın-
da da konserler vererek ülkemizi temsil etmekte ve dün-
yadaki en köklü orkestralar arasında kabul edilmektedir. Görsel 9.3: Cumhurbaşkanlığı Senfon� Orkestrası
Riyaseti Cumhur Musiki Heyeti bünyesinde bulunan “Riyaseti Cumhur Bandosu”, 1943 yılında Millî Savunma Bakan-
lığına bağlanarak “Cumhurbaşkanlığı Armoni Mızıkası” adını almıştı r. 1963 yılında “Kara Kuvvetleri Bando ve Armoni Mı-
zıkası” şeklinde isimlendirilmişti r. 1987 yılında tüm kuvvet komutanlıklarındaki müzisyenlerin de dâhil olmasıyla birlikte
bando topluluğunun adı “Türk Silahlı Kuvvetler Armoni Mızıkası” olarak değişti rilmişti r (Görsel 9.4).

Görsel 9.4: Türk S�lahlı Kuvvetler Armon� Mızıkası

Temelleri Enderun meşklerine dayanan Riyaseti Cum-
hur Musiki Heyeti Türk Müziği Bölümü, “Riyaseti Cumhur
Fasıl Heyeti ” adını almıştı r (Görsel 9.5). Köklü bir gelene-
ğin devamı olarak Türk müziği eserlerini geleneksel fasıl
müziği programı içerisinde icra etmişti r. Münir Nuretti n
Selçuk ve Tamburi Refi k (Fersan) gibi önemli Türk müzi-
ği sanatçılarının içinde yer aldığı bu topluluk, Atatürk’ün
özel meclislerinde de bulunmuştur. Riyaseti Cumhur Fasıl
Heyeti nin varlığı Atatürk’ün vefatı yla sona ermişti r.

Görsel 9.5: R�yaset� Cumhur Mus�k� Cem�yet�

134 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ