Page 198 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

11.3.4. Osmanlı Dönemi Müzik İnsanları

Sultan II. Murad (1402-1451)

Sultan II. Murad, Amasya’daki eğiti m yıllarından iti baren bilimle ve diğer sanat
dallarıyla birlikte müzikle de ilgilenmişti r (Görsel 11.69). Edebiyata özel ilgi gösteren II.
Murad, “Muradî” mahlasıyla şiirler yazmıştı r. Onun hükümdarlığında Enderunda çeşitli
bilim dallarıyla birlikte resim, mimari ve müzikle ilgili de eğiti m verilmeye başlanmıştı r.
II. Murad, dönemin bilginlerini Türkçe eserler yazmaya teşvik ederek Arapça ve Fars-
çadan çevrilen eserlerin çoğalmasına ortam hazırlamıştı r. Müzikle ilgili kuramsal kitap-
ların yazılmasına öncülük etmiş, yüzlerce birleşik makamın oluşturulmasını destekle-
mişti r. Sultan II. Murad Dönemi, en çok makam terkibinin yapıldığı dönem olmuştur.

Görsel 11.69: Sultan II.Murad
Ahmedoğlu Şükrullah (1388-1489)

II. Murad ve Fati h Sultan Mehmet dönemlerinde yaşadığı düşünülen Ahmedoğlu
Şükrullah’ın Amasyalı olduğu bilinmektedir. Ahmedoğlu Şükrullah, Safi üddin Abdül-
mümin’in müzik alanında yazdığı “Kitab-ı Edvâr” adlı kitabı -kendi eklemeleriyle bir-
likte- Türkçeye çevirmişti r. “Kitab-ı Edvâr”; müzik teorisi, ses aralıkları, perdeler gibi
birçok konunun yanı sıra enstrüman bilgilerini de içermektedir.

Ali Ufk î (1610-?)
Leh kökenli Ali Ufk î, Santuri Ali Ufk î olarak da bilinmektedir (Görsel 11.70). Bir mü-
zik bilimcisi olmasının yanı sıra hanendelik ve sazendelik vasıfl arıyla da ön plana çık-
mıştı r. Enderunda on dokuz yıl boyunca kapsamlı bir eğiti m görmüş, eğiti mini tamam-
ladıktan sonra aynı kurumda hocalık yapmıştı r. Tasavvufa ilgi duyan Ali Ufk î, “Ufk î”
mahlasıyla halk şiirlerine benzeyen Türkçe ilâhi denemeleri yazmıştı r. Ali Ufk î’nin en
önemli eseri, 1650'lerde yazdığı -“Ali Ufk î Edvârı” olarak da bilinen- “Hâzâ Mecmua-i
Saz ü Söz”dür. Ali Ufk î, bu kitabında 16 ve 17. yüzyıla ait 500’den fazla Türk sanat müzi-
ği eserini Batı müziği nota sistemini kullanarak kayıt altı na almıştı r.

Görsel 11.70: Al� Ufkî
Sultan IV. Murad (1612-1640)

Sultan I. Ahmed’in oğlu ve 17. Osmanlı padişahı olan Sultan IV. Murad, şair ve
bestecidir (Görsel 11.71). Şiirlerini “Muradî”, bestelerini “Şah Murad” mahlasıyla yaz-
mıştı r. 16. yüzyılda dönemin siyasi ve ekonomik sorunlarından dolayı durma aşama-
sına gelen müzik faaliyetleri, Sultan IV. Murad Dönemi’nde tekrar canlanmıştı r. Onun
döneminde Türk müziği yaygınlaşmış ve önemli ölçüde gelişmişti r. 13 eseri günümüze
ulaşan Sultan IV. Murad, 17. yüzyılın en önemli bestecilerinden biridir.

Başlıca Eserleri
• Hicaz (Uzzal) Peşrev
• Hüseyni Peşrev

Görsel 11.71: Sultan IV. Murad

196 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ