Page 203 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

OKUMA PARÇASI

Türk-İslam Medeniyeti nde Müzikle Tedavi Merkezleri (Darüşşifalar)

Şam Nureddin Zengi Hastanesi (1154)
Şam Nureddin Zengi Hastanesi, Selçuklu Hükümdarı
Dukak Bey tarafı ndan yapılmıştı r. Selçuklu Hükümdarı
Zengi Atabeyi Nureddin’in Şam’ı ele geçirmesiyle 1154
yılında restore edilip Nureddin Hastanesi adını almıştı r.
Psikolojik rahatsızlıkları olan hastalara burada terapi
uygulanmıştı r. Hekim ve aynı zamanda müzisyen olan
Abdül Mecid Efdal ud-deve Muhammed bin Abdullah
el-Bahili, bu darüşşifada müziğin hastalar üzerindeki et-
kisini araştı rmıştı r. Ayrıca Evliya Çelebi “Seyahatname”
adlı eserinde bu darüşşifada akıl hastalarının müzikle
tedavi edildiğinden bahsetmişti r (Görsel 11.79). Görsel 11.79: Şam Nuredd�n Zeng� Hastanes�

Kayseri Gevher Nesibe Tıp Medresesi (1206)
Gıyaseddin Keyhüsrev tarafı ndan yaptı rılan bu yapı,
Anadolu Selçuklu Devleti ’nin ilk büyük kompleksli sağ-
lık kuruluşudur. Kılıçarslan’ın kızı ve Gıyaseddin Key-
hüsrev’in kız kardeşi olan Gevher Nesibe’nin tüberkü-
lozdan vefatı nın ardından -vasiyeti üzerine- darüşşifa
ve tı p medresesi birlikte olacak şekilde inşa edilmişti r
(Görsel 11.80).

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (1228-1229)
Camisi ve darrüşifasıyla yan yana olan Divriği Ulu
Cami, müzikle tedavi uygulanan yerlerden biridir. Görsel 11.80: Şam Nuredd�n Zeng� Hastanes�
1228’de Mengücek Sultanı Ahmed Şah’ın isteğiyle inşa
edilmişti r. Darüşşifa ise sultanın eşi ve aynı zamanda
Erzincan Beyi Fahretti n Behram Şah’ın kızı olan Turan
Melik Sultan tarafı ndan aynı yıl yaptı rılmıştı r. Burası
“Türk sanatı nın baş eserlerinden biri” olarak kabul edil-
mektedir.
Erken dönem eserlerinin en değerlisi kabul edilen
bu yapı, Türkiye’nin 1983’te UNESCO’ya taraf olmasıyla
birlikte UNESCO tarafı ndan 1985’te Dünya Kültür Mira-
sı listesine alınmıştı r (Görsel 11.81).

Görsel 11.81: Şam Nuredd�n Zeng� Hastanes�

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 201