Page 208 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

Bu karekodu okutarak
konuyla ilgili pdf dosyasına
11.4.2. Cumhuriyet Öncesi Dönem’in Müzik İnsanları ulaşabilirsiniz.
Giuseppe Donizetti (1788-1856)
Kuzey İtalya'nın Bergamo şehrinde dünyaya gelen Giuseppe Donizetti , Romanti k
Dönem’in ünlü opera bestecisi Gaetano Donizetti ’nin ağabeyidir (Görsel 11.88). İlk mü-
zik eğiti mini Giacomo Cornetti ’den (Çyakomo Kornetti ) alan Donizetti , daha sonra ağa-
beyinin de öğretmeni olan Johann Simon Mayr (Yohan Simon Mar) ile çalışmıştı r. 1806
yılında Napoleon’un ve Fransız İmparatorluğu’nun emrine girmiş, 1813'ten iti baren Ce-
nevre Elbe Adası Taburu Bandosunda görev yapmıştı r. 1815'te müzik direktörlüğü yap-
mak için Sardunya ordusuna katı lmış ve 1828 yılında II. Mahmud’un isteğiyle İstanbul'a
gelerek Muzıka-yi Hümâyunun kuruculuğunu üstlenmişti r. Geri kalan yaşamını İstan-
bul'da sürdüren Donizetti , Muzıka-yi Hümâyundaki başarılarından dolayı Osmanlı Dev-
leti tarafı ndan önce miralay, daha sonra da liva (tuğgeneral) rütbesine layık görülmüştür.
Başlıca Eserleri
• Mahmudiye Marşı • Mecidiye Marşı • Polonez
Görsel 11.88: G�useppe Don�zett�
Zekâi Dede Efendi (1824-1899)
İstanbul’un Eyüp ilçesinde doğan Zekâi Dede kırk dört yaşında Mevlevî olmuş,
ayinhan ve kudümzenbaşı olarak görev yapmıştı r. Çalışmaları ve başarısıyla dikkat çe-
kince, “dede” ünvanı ile onurlandırılmıştı r (Görsel 11.89). Hayatı nın son dönemleri-
ne kadar Darüşşafaka Lisesinde müzik öğretmeni olarak görev yapmıştı r. Hicazkâr ve
ferahnak makamlarına yeni bir anlayış geti rmiş, hicaz ve bayati buselik makamlarını
Türk müziğine kazandırmıştı r. Mevlevî ayinleri, ilâhi, durak, kâr, beste ve şarkı gibi farklı
türlerde 500'den fazla eser üreten bestecinin 260 kadar eseri günümüze ulaşmıştı r.
Başlıca Eserleri
• Tesbih İlâhi (Saba Makamı) • Mevlevî Ayini (Isfahan Makamı)
• Ben Neler Çekmekteyim (Mahur Şarkı) • Aldanma Dünya Malına (Acem İlâhi)
• Ben Cefa Görsem Ey Sanem Senden (Acemaşiran Makamı)
• Bülbül Gibi Pür Oldu Cihan Nağmelerimden (Hicazkâr Yürük Semâi) Görsel 11.89: Zekâ� Dede Efend�
• Söyletme Beni Canım Efendim (Ferahnak Beste)
• Şöyle Sakla Sırrı Aşkın Tende Canın Duymasın (Hicazkâr İlâhi)
• Yine Bağlandı Dil Bir Nev Nihale (Neva Şarkısı)

Hacı Ârif Bey (1831-1885)
İstanbul’un Eyüp Sultan semti nde doğan Hacı Ârif Bey, küçük yaşlardan iti baren
Zekâi Dede ve Eyüplü Mehmet Bey’den müzik dersleri almıştı r (Görsel 11.90). Yeteneği
Sultan Abdülmecit tarafı ndan fark edildikten sonra Muzıka-yi Hümâyuna alınmıştı r. Bu-
rada Haşim Bey’in öğrencisi olmuş ve Sultan Abdülaziz Dönemi’nde “serhanendelik”
(hanende başı) görevine geti rilmişti r. Olağanüstü ses ve icra yeteneği ile tanınan Hacı
Ârif Bey, şarkı biçiminin ustası kabul edilmiş ve bu biçimde yaklaşık 1000 eser bestele-
mişti r. Ancak bu eserlerden 336 tanesi günümüze ulaşabilmişti r.
Başlıca Eserleri
• Nigâh-ı Mesti ne Canlar Dayanmaz (Saba Şarkı)
• Eşref Nesimi nev Bahar (Rast Şarkı)
• Gurub Etti Güneş Dünya Karardı (Kürdilihicazkâr Şarkı)
• Ben Buy-i Vefa Bekler İken Suy-i Çemenden (Nihavent Şarkı) Görsel 11.90: Hacı Âr�f Bey
• Vücud İkliminin Sultanı Sensin (Nihavent Şarkı)
• Varken Gönülde Bin Türlü Yâre (Karcığar Şarkı)
• Bahar Geldi Yeşillendi Çemenler (Neveser Şarkı)
• Ey Vatanperver Yine Gel Gayrete (Rast Şarkı)
• Olmaz İlaç Sine-i Sad Pareme (Segâh Şarkı)

206 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ