Page 209 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

Neyzen Aziz Dede (1840-1905)

İstanbul’un Üsküdar ilçesinde doğan Neyzen Aziz Dede, gençlik yıllarında Mısır'a
giderek Kahire Mevlevîhanesinde müzik ve ney eğiti mi görmüştür. Buradan Gelibo-
lu’daki mevlevîhaneye döndüğü dönemde eğiti mini tamamlamış ve “dede” ünvanı
almıştı r. Hayatı nın geri kalanını Üsküdar’da geçiren Neyzen Aziz Dede, Türk sanat mü-
ziğinin en önemli neyzenlerinden biri olarak tanınmıştı r (Görsel 11.91). Besteciliğinin
yanı sıra icra yeteneğiyle de öne çıkmış, aynı zamanda Rauf Yektâ Bey ve Santuri Ziya
Bey gibi değerli bestecilerin hocası olmuştur. Neyzen Aziz Dede’nin 1 peşrevi ve 6 saz
semâisi günümüze ulaşabilmişti r.
Başlıca Eserleri
• Uşşak Saz Semâi • Hicaz Peşrev
• Saba Saz Semâisi • Yegâh Saz Semâisi • Suzinak Saz Semâisi
Görsel 11.91: Neyzen Az�z Dede
Tanbûrî Cemil Bey (1873-1916)

İstanbul’da dünyaya gelen Tanbûrî Cemil Bey, müziksever bir ailenin rehberliği sa-
yesinde müzikle iç içe büyümüştür (Görsel 11.92). Fransızcayı iyi derecede konuşan
Tanbûrî Cemil Bey, Kemançi Aleksan’dan Hamparsum notası ve Batı müziği notası öğ-
renmişti r. Birçok çalgıyı ustalıkla çalmasına rağmen en çok tambur ve klasik kemençeye
ilgi göstermiş, tambur çalma konusunda yenilikçi bir yaklaşım sergilemişti r. Türk müziği
tarihinde tambur virtüözü olarak kabul edilen Tanbûrî Cemil Bey, tambur metodu ile
klasik kemençe metodu yazmış ancak bu çalışmalar günümüze ulaşmamıştı r. “Rehber
Musiki” isimli nazariyat kitabında bir ilki gerçekleşti rerek Türk müziği ile Batı müziğini
karşılaştı rmalı olarak ele almıştı r. Batı müziğini tanımak için Beyoğlu’nda sergilenen
opera ve operet gösterilerine ilgi gösteren Tanbûrî Cemil Bey, müziğin her türünden
ilham almıştı r.
Başlıca Eserleri Görsel 11.92: Tanbûrî Cem�l Bey
• Muhayyer Saz Semâisi • Çeçen Kızı (Hüseyni Oyun Havası)
• Hicazkâr Saz Semâisi • Kürdilihicazkâr Peşrev
• Nikriz Longa • Ferahfeza Saz Semâisi
• Şedaraban Saz Semâisi • Mahur Peşrev
• Hicazkâr Peşrev • İsfahan Saz Semâisi

Ali Salâhî Bey (1878-1945)
İstanbul'da dünyaya gelen Ali Salâhî Bey, çocukluğundan iti baren sesinin güzelliği
ve müzik yeteneğiyle dikkat çekmişti r (Görsel 11.93). Başarılı bir ut icracısı olduğu için
Udi Ali Salâh olarak da anılmıştı r. Fahri Kopuz ve Hanende Aziz Bey ile birlikte Terakkî-i
Musiki Mektebini kurmuştur. Türk müzik tarihinde ilk ut metodunu yazan ve yayımla-
yan kişi olarak bilinen Ali Salâhî Bey'in yaklaşık 50 eseri günümüze ulaşmıştı r.
Başlıca Eserleri
• Ben Bu Sevdayı Perişan ile Dâim Yanarım (Nihavent Şarkı)
• Ben Gördükçe Sen Niçin Kaçarsın (Hüzzam Şarkı)
• Sorma Bana Söyleyemem Kalbimin Feryadını (Suzinak Şarkı)
• Kalbimle Güzel Günler Andım da Derinden (Suzidil Şarkı)
• Ben Terk Eyledin Ey Mah (Acemaşiran Şarkı)
• Gönlümde Vardır Bir Yeniden Sevda (Şedaraban Şarkı) Görsel 11.93: Al� Salâhî Bey
• Sakladım Efganımı Ağyareden (Sedaraban Şarkı)
• Dil Sevda Sen Bir Kere Görüp Ey Gonca Femim (Hicazkâr Şarkı)

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 207