Page 211 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

SIRA SENDE

Aşağıda bestecileriyle birlikte verilen eserleri melodik ve ritmik özelliklerine dikkat ederek dinleyiniz. Bu eserler
ile Osmanlı Dönemi eserlerini makam, usul ve biçim özellikleri açısından karşılaştı rınız. Tespitlerinizi arkadaşlarınızla
paylaşınız.

Besteci Eseri
Zeki Dede Efendi Söyletme Beni Canım Efendim (Ferahnak Beste)
Hacı Ârif Bey Vücut İkliminin Sultanı Sensin (Nihavent Şarkı)
Neyzen Aziz Dede Yegâh Saz Semâisi
Tanbûrî Cemil Bey Çeçen Kızı (Hüseyni Oyun Havası)
Rıfat Bey Karlı Dağı Aştı m Geldim (Rast Şarkı)
Santuri Ethem Bey Şehnaz Longa
Rahmi Bey Bir Nev Civansın (Hicaz-Buselik Şarkı)
Tanbûrî Cemil Bey Nikriz Longa

11.5. Cumhuriyet Dönemi

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

Türkiye Cumhuriyeti 'nin kuruluşundan sonra gerçekleşti rilen reformlar Türk müziği alanında nasıl bir etki oluş-
turmuş olabilir? Açıklayınız.

Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa ile başlattı ğı ilişkiler Cumhuriyet Dönemi’nde yoğun bir şekilde sürmüştür. Bu du-
rum, Batı ’nın pek çok alanda ilerleme kaydetti ğinin gözlemlenmesini ve Osmanlıda yeni düşünce sistemlerinin oluşmasını
sağlamıştı r. Dönemin aydınları, toplumun egemen ideolojisi olan Osmanlıcılık akımının sorunlara çözüm geti rmediği kanı-
sında birleşerek Batı cılık tezini gelişti rmişti r. Böylece Tanzimat'la başlayan yenileşme hareketleri; Cumhuriyet Dönemi'nde
ulusallık, çağdaşlık, evrensellik ilkeleri çerçevesinde çoğalarak devam etmişti r.

11.5.1. Cumhuriyet Dönemi Reformlarının Türk Müziğine Etkisi

Cumhuriyet Öncesi Dönem’de müzik alanında yapılan reformlar, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte hız kazanmıştı r. Cumhu-
riyet Dönemi’nde Türk müziğinin gelişimi için bir dizi önemli adım atı lmıştı r.

Cumhuriyet Dönemi’nde çok sesli Türk müziğinin temel prensipleri ve eğiti m sistemi oluşturulmuş, geleneksel Türk
müziği ve Türk halk müziği türleriyle ilgili çalışmalar yapılmıştı r. Türk Musikisi Tetkik Cemiyeti kurularak bu cemiyet tara-
fı ndan Türk musikisinin araştı rılması, derlenmesi, yayılması için büyük çaba sarf edilmişti r. Türk müziğinin Batı müziğiyle
uyumlu hâle geti rilmesi için de çalışmalar yürütülmüş, Türk ve Batı müziği sentezi eserler üreti lmişti r. Türk müziği konser-
vatuvarları ve müzik okulları kurularak genç müzisyenlerin yeti şmesi desteklenmişti r. Yapılan bu reformlarla Türk müziğinin
korunması, gelişimi ve yaygınlaştı rılmasına ciddi katkı sağlanmıştı r.

Geleneksel Türk Müziği Türünde Yapılan Çalışmalar

Cumhuriyet Dönemi’nde Türk kültürünün önemli bir parçası olan geleneksel Türk müziği alanında çeşitli reformlar
gerçekleşti rilmişti r. Türk müziği eğiti mi vermek için kurulan Dârülelhan, İstanbul Konservatuvarı adını alarak Batı müziği
eğiti mi vermeye başlamıştı r. Bu durum, geleneksel Türk müziği eğiti mini resmî kurumlardan müzik cemiyetlerine taşımış-
tı r. Bu cemiyetlerin en köklüsü, günümüzde de varlığını sürdüren Üsküdar Musiki Cemiyeti dir.
1936 yılında İstanbul Konservatuvarı müfredatı na “halk türküleri eğiti mi” konusu eklenerek geleneksel Türk müzi-
ği eğiti minin resmî boyutt a da verilmesi konusunda ilk adım atı lmıştı r. Sadeddin Arel’in İstanbul Konservatuvarı Mü-
dürlüğüne gelmesiyle birlikte “Türk sanat müziği nazariyatı öğreti mi” de okulun eğiti m programına eklenmişti r. Za-
manla geleneksel Türk müziği eğiti mi veren okulların sayısı artı rılmıştı r. Günümüzün birçok müzik okulu, Batı müziği
eğiti minin yanı sıra geleneksel Türk müziği teorisi, repertuvarı ve çalgılarını da eğiti m programlarına dâhil etmişti r.

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 209