Page 214 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

11.5.2. Cumhuriyet Dönemi Müzik İnsanları

Muallim İsmâil Hakkı Bey (1865-1927)
İstanbul’un Balat semti nde doğan İsmail Hakkı Bey, Türk müziğinin en önem-
li müzisyenlerindendir. (Görsel 11.98). Sesinin güzelliği henüz çocuk yaşlarda oku-
duğu ezanlarla herkesin dikkati ni çekince yüksek dereceli bir saray görevlisinin
önerisiyle Muzıka-yi Hümâyuna alınmıştı r. Muzıka-yi Hümâyunda Batı müziği ve
Hamparsum notası öğrenmişti r. Aynı dönemde Enderunda Suyolcu Lâti f Ağa’dan
da Türk müziği eğiti mi almıştı r. Muzıka-yi Hümâyunda sanatı nı gelişti rerek kısa sü-
rede serhanendeliğe terfi etmiş, sonra sırasıyla “kolağası” ve “müezzinbaşı” (mü-
ezzin-i şehriyari) olarak görev yapmıştı r. Hayatı boyunca Dârülelhanda, İstanbul
Konservatuvarında, Musiki-i Osmanide ve diğer müzik okulları ile cemiyetlerin-
de dersler vermişti r. Verdiği derslerden dolayı “muallim” ünvanı almıştı r. Ayrıca
ilk kez büyük saz ve ses toplulukları oluşturup konserler veren ilk isim olmuştur.
Başlıca Eserleri Görsel 11.98 : Muall�m İsmâ�l Hakkı Bey
• Solfej yahut Nota Dersleri • Usûlat

• Solfej • Acemkürdi Saz Semâisi
• Arabanbuselik Peşrev • Bayati araban Zeybek
• Çargâh Marş • Çargâh Saz Semâisi
• Çargâh Sirto • Lale Devri Opereti
• Makamat ve İlaveli Nota Dersleri • Efgandedir (Acemaşiran Şarkı)
• Cami'ül Elhan (Güft e Mecmuası) • Fikrimin İnce Gülü (Acemkürdi Şarkı)
• Mahzen-ı Esrar-ı Musiki yahut Teganniyat-ı Osmanî
• Gün Battı Gece Oldu Yine Sesler Azaldı (Acembuselik Şarkı)
• Çeşmanını Aç Rengi Seması Görünsün (Acemkürdi Şarkı)

Halit Lemi Atlı (1869-1945)
Türk müziği bestekârı ve icracısı olan Halit Lemi Atlı, Üsküdar’da dünyaya gel-
mişti r (Görsel 11.99). Küçük yaşta annesini ve babasını kaybetti kten sonra abla-
sıyla eniştesinin yanında büyümüştür. İlk müzik derslerini Fati h Askerî Rüşti yesin-
de okuduğu yıllarda Musikişinas Hafı z Yusuf Efendi’den almıştı r. Klasik ekolün son
çağ bestecilerini yakından tanımış, müzik üslubunu oluştururken özellikle Hacı
Ârif Bey’den etkilenmişti r. Klasik Türk müziğinin son kuşak bestecilerinden Ha-
lit Lemi Atlı’nın şarkılarında eski ekolün tavrı ve üslubu gözlemlenmişti r. Fakat
eski ekolden farklı nitelikte eserler de üreten besteci, müzikologlar tarafı ndan
yeni klasik (neoklasik) Türk müziği ekolünün son temsilcisi olarak gösterilmişti r.
Başlıca Eserleri

• İsti klâl Marşı Bestesi (Yarışma için Bestelenen)
• Acemkürdi Peşrevi Görsel 11.99: Hal�t Lem� Atlı
• İhti razla Arz-ı Hâl Eyler Gönül (Karcığar Şarkı)
• Leyl Olur ki Hüzn İçinde Her Nefes Bir Ah Olur (Hüzzam Şarkı)
• Uslandı Gönül Vaade Bugün Kanmıyor Artı k (Kürdilihicazkâr Şarkı)
• Bu Zevküsefa Sahn-ı Çemanzare de Kalmaz (Rast Şarkı)
• Yok mu Cana Âşıka Hiç Şefk ati n (Rast Şarkı)
• Mahur Saz Semâisi

212 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ