Page 215 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

Dr. Suphi Ezgi (1869-1962)

Tıp doktoru olan Dr. Suphi Ezgi, aynı zamanda Türk müziğinin bilimsel temelleri-
nin oluşmasına önemli katkılarda bulunan bir müzikologdur (Görsel 11.100). Mevlevî-
hane Şeyhi Hüseyin Fahreddin Dede’den ney ve nazariyat dersleri almış, Rauf Yektâ
Bey'den “şifreli Hamparsum notası” öğrenmiş ve bu notanın “dilsiz Hamparsum no-
tası” olarak bilinen işaretsiz şeklini de çözmüştür. Emekli olduktan sonra tamamen
müzikle ilgilenmeye başlamış, başarılı çalışmaları sayesinde İstanbul Belediye Kon-
servatuvarı Türk Müziği Tetkik ve Tasnif Heyeti üyeliğine geti rilmişti r. 1933 ila 1953
yıllarında beş cilt olarak yayımladığı “Nazari ve Ameli Türk Musikisi” adlı çalışmasında
Türk müziği makam ve usullerini tanımlayıp sınıfl andırmıştı r. Sanatçının Hüseyin Sa-
deddin Arel ile birlikte gelişti rdiği “Arel-Ezgi-Uzdilek Ses Sistemi” Türk müziği öğreti -
minde önemli yere sahip olmuştur.

Başlıca Eserleri Görsel 11.100: Dr. Suph� Ezg�
• Nazari ve Ameli Türk Müziği • Tambur Metodu
• Bayati Saz Semâisi • Gerdaniye Peşrev
• Tambur Mustafa Çavuş’un 36 Eseri • Gerdaniye Saz Semâisi
• Hicaz Hava • Hicazkâr Hava
• Hicazkâr Saz Semâisi • Vatan Marşı (Pençgâh)
• Asker Şarkısı (Rast) • Yegâh Türk Marşı
• Rast-Darülfünun Marşı • Mahur Saz Semâisi
• Bir Görüşte Çeşm-i Mesti nle Esir Etti n Beni (Acem Şarkı)
• Türk Müziği Klasiklerinden Temcit, Naat, Salât, Durak ve İlâhiler

• Baktı kça Hüsnü Anına Hayran Olur Âşıkların (Hicaz Beste)

Hüseyin Sadeddin Arel (1880-1955)
İstanbul’un Vefa semti nde doğan Hüseyin Sadeddin Arel; müzikolog, besteci ve
hukukçudur (Görsel 11.101). On yaşındayken Udi Şekerci Cemil Bey’den ut ve nazari-
yat dersleri alarak müzik eğiti mine başlamıştı r. Bu eğiti mden sonra eski edvar kitap-
larını okumuş ve musiki bilgisini gelişti rmişti r. Ney, keman, kemençe, tambur, viyola,
viyolonsel ve piyano çalmayı öğrenmesinin yanı sıra nazari çalışmalar da yapmıştı r.
Kompozisyon ve çalgı eğiti mi konularıyla da ilgilenen Arel; Edgar Manas'tan armoni,
kontrpuan ve füg eğiti mi almıştı r.

Batı müziği terminolojisinin Türk müziğinin ihti yaçlarını karşılamadığını gören
Arel, Türk müziği ses yapısına ve icra özelliklerine uygun bir müzik terminolojisi ortaya
koymuştur. Ayrıca yürütt üğü çalışmalar sonucunda donanım işaretlerini bularak nota
yazımında önemli bir sorunu çözüme kavuşturmuştur.
Hüseyin Sadeddin Arel, çok sayıda yabancı dil bilmesi sayesinde farklı kaynaklara Görsel 11.101: Hüsey�n Sadedd�n Arel
ulaşabilmiş ve müzik alanında kendisini gelişti rmişti r. Hayatı boyunca Türk ve dünya
müziği açısından büyük değer taşıyan el yazması eserleri, fotokopileri ve fi lmleri top-
layıp bir koleksiyon oluşturmuştur. Büyük fedakârlıklarla oluşturduğu bu koleksiyon-
daki değerli eserlerin önemli bir bölümünü İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştı rma-
ları Ensti tüsüne bağışlamıştı r.
Hüseyin Sadeddin Arel’in engin müzik bilgisi, genel kültürü ve çalışmaları kısa za-
manda tanınmasını sağlamıştı r. Düzenlediği “akademik musiki toplantı ları” Türk mü-
ziği sanatçıları tarafı ndan büyük ilgiyle karşılanan Arel, bu toplantı lar sayesinde birçok
müzisyen ve eğitmen yeti şti rmişti r.

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 213