Page 213 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

11. ÜNİTE

Türk halk müziğini gelişti rmek için 1953’te Sadi Yaver Ataman’ın girişimiyle İstanbul Belediye Konservatuvarı bünye-
sinde Folklor Tatbikat Topluluğu kurulmuştur. Bu topluluk, 1966 yılında Millî Eğiti m Bakanlığına, sonra Kültür ve Turizm
Bakanlığına bağlanarak Millî Folklor Araştı rma Dairesi adını almıştı r (Görsel 11.97).

Görsel 11.97: TRT Radyosu Sad� Yaver Ataman Müz�k Topluluğu
Çok Sesli Türk Müziği Türünde Yapılan Çalışmalar

Türkiye Cumhuriyeti , çağdaşlaşma amacına ulaşmak için devlet ve toplum yapısında köklü değişimlere yönelmişti r.
Mustafa Kemal Atatürk, bu değişimler için adımlar atarken Türkiye Cumhuriyeti ’ni muasır medeniyetler seviyesine ulaş-
tı rmayı ve bağımsız, çağdaş bir kültür sanat politi kası oluşturmayı hedefl emişti r. Dönemin kültür sanat politi kasına ilişkin
karar ve uygulamalar, Cumhuriyet’in kurulmasından birkaç ay sonra hayata geçmeye başlamıştı r.

Cumhuriyet Dönemi müzik reformlarında Ziya Gökalp’in görüşleri etkili olmuştur. Ziya Gökalp, 1913 yılında yazdığı
“Türkçülüğün Esasları” adlı kitabında geleneksel Türk ezgilerini Batı tekniklerine göre armonize etmek gerekti ğini ifade
etmişti r. Bu dönemde yoğunlaşan ulusalcı bakış açısı da Türk müziği geleneksel unsurları ile Batı müziği tekniklerinin
harmanlandığı çağdaş Türk müziğinin gelişmesinin yolunu açmıştı r.
Müzik eğiti mi, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte yeni bir içerik kazanmıştı r. Batı lı anlamda müzik eğiti mi vermek amacıyla
yeni müzik okulları kurulmuş, Batı müziği eğiti mi almaları için Avrupa'ya öğrenciler gönderilmişti r. Bu yetenekli öğrencilerden
• 1924 yılında Ekrem Zeki Ün ve 1925 yılında Ulvi Cemal Erkin ile Cemal Reşit Rey Paris’e,
• 1926 yılında Necil Kazım Akses ve 1927 yılında Hasan Ferit Alnar Viyana’ya,
• 1928 yılında Cevat Memduh Altar Leipzig'e, Ahmet Adnan Saygun Paris’e ve Halil Bedii Yönetken Prag’a gönderilmişti r.
Yurt dışına gönderilen öğrencilere “Sizler bir kıvılcım olarak gönderiliyorsunuz, volkan olup dönmelisiniz.” denerek
onların Türkiye Cumhuriyeti için taşıdıkları önem vurgulanmıştı r. Taşıdıkları sorumluluğun bilincinde olan bu gençler,
1930’lardan sonra yurda dönerek müzik eğiti mi kurumlarında görev almış ve dönemin müzik anlayışında büyük bir öne-
me sahip olmuşlardır. Özellikle Musiki Muallim Mektebinde yaptı kları çalışmalarla genç Cumhuriyet’in yeni müzik yapısı-
na büyük katkılarda bulunmuşlardır.

Cumhuriyet’in kuruluşundan sonra İstanbul’daki Muzıka-yi Hümâyun Orkestrası Ankara’ya çağrılmış ve Reis-i Cumhur
Müzik Heyeti adıyla düzenli konserler vermeye başlamıştı r. Bu orkestra bir süre sonra Reis-i Cumhur Filarmoni Orkestrası,
daha sonra da Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası adını almıştı r.

ARAŞTIR-PAYLAŞ

• “Arel-Ezgi-Uzdilek Ses Sistemi” ve “Töre-Karadeniz Ses Sistemi” ile ilgili karşılaştı rmalı bir araştı rma yapınız. Edin-
diğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

• Cumhuriyet Dönemi’nde derlenen türkü örnekleri araştı rınız. Bulduğunuz türkülerin notalarını ve ses kayıtlarını
sınıf ortamında arkadaşlarınızla paylaşınız.

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 211