Page 232 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

12. ÜNİTE

OKUMA PARÇASI

SELAHATTİN İÇLİ İLE TÜRK MÜZİĞİ ÜZERİNE SÖYLEŞİ

- Bu müzik ortamı içinde sizi besteciliğe iten nedenler nedir? İşe hangi amaçla başladınız, beste yapar-
ken nasıl bir yöntem ve teknik uyguladınız?
1940’ta beste yapma arzusu içine beni iten en önemli unsur, farklılaşma arzusu olmuştur. Yani bilinen
kalıpları tekrar uygulamaya çalışmak değil, Türk müziğinin değerlerini muhafaza ederek yenilikçi düşünceyle
yola çıktı m ve hâlâ da öyle gidiyorum. Bu sebeple en az on beş sene müzik camiasında bir dirençle karşılaştı m.
Yöntem ve tekniğe gelince bunun için kitaba da yazdığım şu kısımları okumak isterim: “Sözlü müzik eser-
lerinde şiir ana kaynaktı r. Şiirle yaklaşım çok iyi kurulmalı ve beste o şiiri anlatmalıdır. Maksat, çok güzel bir
elbiseyi çok güzel bir bedene giydirmek değil, o bedende enfes bir elbise dikebilmekti r. Derin bir incelemeyle
ve eskizler yaparak müzik kumaşının türü, rengi, deseni, elbisenin modeli tespit edilerek kesim ve provalara
geçilir. Besteyi aynada seyrederken aksesuarları da takılır nihayet… Şiirin ana fi kri çok önemlidir. Şairin o ana
fi kri işlerken tercih etti ği ifade, cümle yapısı, kelimeler, kendine has sanat ustalıkları aksetti rilmelidir ki şiirle
müzik bütünleşebilsin. Klasik ve neoklasik dönemlerde bu hususa pek önem verilmemişti r. Çok güzel şiirler,
çok şahane müziklerle bezenmişti r. Ancak o müzik elbisesi o şiire uymamaktadır. Tersi de vakidir, kötü şiire
güzel müzikler yazılmıştı r. (…)
Bir şiiri bestelemeye kalkan bestecinin, gramer ve dil bilgilerini özümsemiş ve onları çok aşmış olması ge-
rekir. Bestekâr, normal eğiti mini gelişti rerek dili ve edebiyatı ile son derece yakın, hatt a bütünleşen bir birikimi
elde etmek mecburiyeti ndedir. (…) Bir bestekârın sahip olması gereken önemli vasıfl ardan biri de hür düşün-
cedir. Geçmişi özümsemek, günü değerlendirmek, ileri ufuklara koşmak; katı kuralcılığa asla taviz vermeden
benim için ne derler, ne düşünürler endişesine kapılmadan eser vermek… (…) Yaratı lan müzik eserlerinde
bestecinin ana dili son derece önem taşır. Düşüncenin oluşması ve ifadesi dil iledir. Sözsüz eserlerde dahi
müzik cümleleri, bestecinin ana dilinin yapısını taşır. Heceler, vurgular, kelimeler ve cümleler melodiye yansır.

htt p://www.turkishmusicportal.org/tr/soylesiler/selahatti n-icli-ile-turk-muzigi-uzerine-soylesi
(Onur Karabiber, 12.05.2006)

230 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ