Page 229 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

12. ÜNİTE

ARAŞTIR-PAYLAŞ

Sema törenlerinde kullanılan müzikleri araştı rıp bu müziklerin makamlarını tespit ediniz. Edindiğiniz bilgileri ar-
kadaşlarınızla paylaşınız.

12.2. Resmî Eğiti m Kurumları

Geleneksel Türk müziğinin öğreti m metodu, meşk geleneğidir. Bu gelenek, üst düzey bir işitme yeteneği gerekti rmişti r.
Meşkler önceleri Mehterhâne, Mevlevîhane, Enderun gibi resmî kurumlarda; sonraları evlerde ve özel meşkhanelerde
yapılmıştı r.
12.2.1. Enderun Okullarının Müzik Eğiti mi Açısından İşlevi

Enderun okulları, II. Murad Devri'nde kurulan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun üst düzey devlet görevlilerini, sanat-
kârlarını, bilim adamlarını yeti şti ren okullardır. Bu okullar, Fati h Sultan Mehmet Dönemi’yle birlikte kurumsal bir yapı
kazanmıştı r. Sarayın en önemli kurumlarından biri olan Enderunda matemati k, geometri, aritmeti k, hukuk, tarih, mimar-
lık, Türkçe, Arapça, Farsça, İslam bilimleri ve müzik dersleri verilmişti r. Enderun okullarına kabul edilen öğrenciler; Galata
Sarayı, Eski Saray, Edirne Sarayı gibi orta dereceli saray okullarını biti ren öğrenciler arasından seçilmişti r (Görsel 12.7).

Görsel 12.7: Enderun okulları ve müz�k eğ�t�m�
Muzıka-yi Hümâyun, Enderun okullarının müzik eğiti mi veren ve doğrudan padişahın şahsına bağlı olan bölümüdür.
Öğrencileri ve hocaları rütbeli subaylar arasından seçilen Muzıka-yi Hümâyunda üst düzey bir müzik eğiti mi verilmişti r. Din
dışı müzikle birlikte dinî müzik de öğreti lerek sarayın hafı z, imam ve müezzinleri burada yeti şti rilmişti r. Bu okullarda Türk
müziği eğiti minin yanı sıra Batı müziği eğiti mi de verilmiş ve İtalya’dan müzik eğitmenleri geti rti lmişti r. Hatt a zaman zaman
Türk müziği çalgılarının yerini Batı müziği çalgıları almış ve sarayda Batı müziği topluluklarıyla konserler icra edilmişti r. Bu-
rada yeti şen öğrencilere önce “Enderunî”, sonra “Mızıkalı” denmişti r. I. Mahmud ve II. Selim gibi bazı padişahlar da Muzı-
ka-yi Hümâyunda müzik eğiti mi alarak Türk müziğinin sazlı ve sözlü repertuvarına çeşitli formlarda besteler kazandırmıştı r.

ARAŞTIR-PAYLAŞ

Enderun okullarında verilen müzik eğiti minin Osmanlı müziğine etkisi üzerine araştı rma yapınız. Edindiğiniz bilgi-
leri dijital ortama aktararak sınıf ortamında sunum yapınız.

TÜRK MÜZİĞİ TARİHİ 227