Page 62 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

4. ÜNİTE

Rokoko Akımı

Rokoko kelimesinin kökeni Fransızca “rocaille” (hokayi) ve “coquillage” (kukiyer) kelimelerine dayanmaktadır. Roca-
ille, “kaya süslemesi”; coquillage ise “kabuk” anlamına gelmektedir. Rocaille, 18. yüzyıl Fransası’nda “kıvır kıvır yapraksı
bir düzenle bezenen zengin bir dekor” anlamında kullanılmıştı r.
Rokoko akımı, Barok Dönem’den Klasik Dönem’e geçiş sürecinde köprü vazifesi görmüştür. Sanatı n tüm dallarında
etkili olan bu akım, müzikte de birtakım değişikliklerin oluşmasını sağlamıştı r. 18. yüzyılın başlarından ortalarına doğru
özellikle Fransa’da yeni bir müzik üslubu oluşturmuştur. Bu müzik üslubu, barok geleneğinin ağır armoni ve kontrpuan
yapılarına karşı bir tutum sergilemişti r. Sonradan klasik müziğin örnek alacağı sadelik ile yeniliği geti rmiş ve Geç Barok
Dönem’i noktalamıştı r. Buna karşın barok müziğin etkileri, gitti kçe zayıfl ayarak da olsa, 1700‘lerin ortalarına kadar devam
etmişti r.
Rokoko müziği, barok müzik gibi çok sesli bir yapıya sahipti r. Ancak barok müziğe göre daha az karmaşık ve daha yu-
muşaktı r. Yine barok müziğe kıyasla daha az dramati k, daha hafi f, sade ve zarif bir yapıya sahipti r.
Rokoko müziğinde özellikle solo enstrümanların kullanımı yaygınlaşmış, eserlerin icrasında en sık kullanılan enstrü-
manlar keman ve fl üt olmuştur. Öte yandan rokoko müziği, dans müziği olarak da değerlendirilmişti r. Çünkü rokoko mü-
zikleri, dans riti mlerine uygun olarak bestelenmişti r.
Fransız besteciler Jean-Philippe Rameau (Jiyn Filip Ramo) ve François Couperin (Franso Cuperin) rokoko müziğini en
iyi şekilde temsil etmişlerdir. İtalyan besteci Antonio Vivaldi (Antonyo Vivaldi) de rokoko müziğinin gelişimine katkı sağla-
mış, “Dört Mevsim Konçertoları” gibi en ünlü eserlerini bu dönemde bestelemişti r.
Rokoko müziğinin önde gelen temsilcileri; Johann Sebasti an Bach, Georg Friedrich Handel ve Antonio Vivaldi’dir.

SIRA SENDE

Antonio Vivaldi’din “Dört Mevsim için Konçerto” isimli eserini dinleyiniz. Eserin Barok Dönem müziğinin karakte-
risti ğini yansıtan kısımlarını arkadaşlarınızla tartı şınız.

4.2. Barok Dönem’de Kullanılan Formlar ve Çalgılar

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

1. Müzik dönemlerinde yeni formlar ve yeni çalgılar sizce nasıl oluşmuştur?
2. Müzik dönemleri kendilerinden sonraki dönemleri nasıl etkilemektedir?

Barok Dönem’de gerçekleşen müzikal gelişmeler, yeni müzik formlarının ve çalgıların oluşmasına zemin oluşturmuş-
tur. Bu dönemde formlar ile çalgılar zenginleşmiş ve neredeyse değişmeden günümüze kadar gelmişti r.

4.2.1. Barok Dönem’de Kullanılan Formların Özellikleri
Barok Dönem’de mevcut formların değişime uğrayarak yeni bir şekle bürünmesinin yanı sıra yeni müzik formları da
oluşmuştur. Çalgıların ve çalgı müziğinin gelişimi, dönemin müzik formlarının çeşitlilik kazanmasında etkili olmuştur. Ba-
rok Dönem’de kullanılan formlar şöyledir:

60 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ