Page 60 - TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ

4. ÜNİTE

4. ÜNİTE BAROK DÖNEM

4.1. Kültür ve Sanat

HAZIRLIK ÇALIŞMASI

Barok Dönem, sanatı n hangi alanlarını etkilemişti r? Bu sanat dallarının birbirleri ile bağlantı ları nelerdir? Açık-
layınız.

Sanat ve kültür dünyasında 1600-1750 yılları arası Barok Dönem olarak adlandırılmıştı r. Barok Dönem; müzik, resim,
heykel, mimari gibi sanat dallarında hareketli bir üslubu ilke edinmişti r. Dönemin en belirgin özellikleri olan detay ve
abartı lı süsleme tüm sanat dallarında ortak anlatı m metodu olmuştur. Barok üslubunda gösteriş, işçilik ve ustalık önemli
bir yer edinmişti r. Dönemin bakış açısının belli bir zümrenin bakış açısı doğrultusunda şekillenmesi, barok üslubunun
“saray sanatı ” olarak da tanımlanmasına sebep olmuştur (Görsel 4.1).

Görsel 4.1: Versa�lles (Versay) Sarayı
4.1.1. Barok Sözcüğünün Kökeni

Barok teriminin temeli Portekizcede “alışılmadık, garip biçimli inci” ve “asimetrik, kıvrımlı, tuhaf” anlamlarına gelen
“barocco” (barokko) sözcüğüne dayanmaktadır. Bu sözcük, tarihsel süreçte farklı anlamlarda kullanılmıştı r.
Antonie Fureti ere'nin (Antonyo Fürotüe) 1690'da hazırladığı Fransız dilinin ilk sözlüğüne göre barok, “tam yuvarlak
olmayan inciler” anlamında kullanılan bir kuyumculuk terimidir. Saint-Simon (Sen Saymın) 1711'de “garip ve rahatsız
edici bir düşünce”yi ifade etmek için barok sözcüğünü kullanmıştı r. Fransız Akademisi sözlüğü de 1694’teki ilk baskısında
Fureti ere’nin tanımını olduğu gibi kabullenmişti r. Sözlüğün 1740’taki baskısı ise mecazi anlamını benimsediği sözcüğü
“düzensiz, tuhaf, eşit olmayan” şeklinde tanımlamıştı r.
“Mantı kta karmaşık bir kanıt için anımsatı cı ipucu” manası da taşıyan barok; sanatsal anlatı mda ayrıntı lara inen,
ağırbaşlı, görkemli bir üslubu ifade etmişti r. Barok terimi sanatsal bağlamda ilk olarak yapı sanatı nda ortaya çıkmış ve
bu sanat dalıyla ilgili ilk tanımla 1788 yılında Encyclopedie Methodique’te (Ansiklopedi Metodik) karşılaşılmıştı r. Burada
“Mimarlıkta barok, tuhafl ığın bir nüansıdır.” denilmişti r. Terimin müziksel tanımı ise ilk kez Jean Jacques Rousseau (Jan
Jak Russo) tarafı ndan yapılmıştı r. Jean Jacques Rousseau barok müziği “Armoninin açık seçik olmadığı, modülasyonlar ve
uyumsuzlukla dolu entonasyonları güç ve hareketi zor olan müzik.” olarak tanımlamıştı r.

58 TÜRK VE BATI MÜZİĞİ TARİHİ