Page 42 - Coğrafya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
COĞRAFYA
10.SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Levha Dedektifleri: Geçmişi Çöz, Geleceği Tasarla

Konu Yerkürenin Tektonik Yapısı ve Levha Hareketleri
Bu etkinliğin sonunda öğrencilerin levha tektoniği teorisinin temel kanıtlarını açıklayabilme-
Öğrenme Hedefleri leri, levha hareketleri ile deprem ve volkan oluşumu arasındaki ilişkiyi kavrayabilmeleri ve
Türkiye’nin tektonik konumuna bağlı sonuçları yorumlayabilmeleri hedeflenmektedir.
Disiplinler Arası Tarih (Bilimsel kuramların tarihsel gelişimi), fizik (ısı transferi-konveksiyon, kuvvet), yer bi-
Bileşenler limleri (jeoloji, jeomorfoloji, sismoloji)
Etkileşimli tahta, internet, Dünya fiziki haritası, makas, yapıştırıcı, A3 kağıtları, renkli kalem-
Materyaller
ler, iki renkli oyun hamuru, ince plastik levha, kıta şekil çıktıları, Alfred Wegener bilgi notu.
Süre 2 ders saati
Keşif yoluyla öğrenme: Öğrenciler levha hareketlerini araştırır, veri toplar ve modeller
oluşturur.
Istasyon tekniği: Öğrenciler farklı istasyonlara ayrılarak kanıt toplar, modelleme ve kıta
parçalarını birleştirir ve görevlerini yapar.
Iş birliğine dayalı öğrenme: Öğrenciler farklı istasyonlarla iş birliği içerisinde çalışır..
Etkinlik Açıklaması
Proje tabanlı öğrenme: Gerçek dünya problemi olan geleceğin dünya haritasını tasarlar,
öğrencileri tartışma ve argümantasyon becerilerini kullanarak fikirlerini savunur.
Disiplinler arası öğrenme: Coğrafya, tarih ve fizik gibi alanlar birleştirilir.
Yaratıcı problem çözme: Öğrenciler mevcut verilerden yola çıkarak geleceğin jeolojik se-
naryosuna çözüm/yorum üretir.
Öğretmen merak uyandırmak ve ön bilgileri harekete geçirmek için kıtaların bugünkü ko-
numlarını gösteren dünya haritasını etkileşimli tahtaya yansıtır.
Öğrencilere şu soruyu sorar: "Bu haritayı dikkatlice inceleyin. Afrika ve Güney Amerika kıta-
larının kıyı kenarları sizce birbirine uyumlu mudur? Bu bir tesadüf olabilir mi?"
Bir öğrenciden kıtaların kıyı kenarlarını parmağıyla takip etmesini ister. Ardından, "Peki,
bu fikri ilk ortaya atan kişiye ve onun kanıtlarına kısaca bakalım" der. Alfred Wegener ve
kıtaların kayması Teorisi'nden bahseder. Wegener'in jeologlar tarafından nasıl alay konusu
edildiği vurgulanarak "Bilimde kanıt çok önemlidir" mesajı verir (IFSK1).
Wegener'in fosil, kayaç yapısı ve iklim kanıtlarına kısaca değinir. ("Aynı bitki fosilleri nasıl
olur da farklı kıtalarda bulunur?") (IFK1).

Öğretmen, modern kanıtları ve süreci kendilerinin keşfetmesi için öğrencileri istasyon çalış-
Uygulama Aşamaları ması yapmak üzere gruplara ayırır (FÖOD-ÖMO1).
Istasyon 1: Teknoloji ile Kanıt Avı: Gruplar, internet bağlantılı etkileşimli tahtadan levha
sınırları haritası ile deprem ve volkanların dağılışını gösteren haritaları açar (USGS ve
IRIS’ten faydalanabilirler). Deprem ve volkanların yeryüzündeki dağılışını inceler. "Deprem
ve volkanlar rastgele mi dağılmış, yoksa bir desen (örüntü) var mı?" sorusunu cevaplar
(SFÜDD1). Bu dağılımı, levha sınırlarını gösteren haritayla karşılaştırır (IFÇ1).
Istasyon 2: Modelle ve Gör: Gruplar, oyun hamurlarıyla manto konveksiyonunu ve levha
hareketini basitçe modeller. (Sıcak hamur yükselir, soğur, yana ve aşağı kayar, levhayı iter/
çeker) (ÜFD1).
Istasyon 3: Harita Dedektifliği: Gruplara, makasla kesilmiş kıta parçaları (Güney Amerika,
Afrika, Hindistan, Avustralya, Antarktika) verilir. Öğrencilerden, bu parçaları A3 kâğıdı üze-
rinde bir araya getirerek eski süper kıta Pangea'yı oluşturmaları istenir (IFS1). Wegener'in
yaptığı gibi kıyı çizgilerinin uyumuna dikkat ederler.

44 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ