Page 47 - Coğrafya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
COĞRAFYA
10.SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Kayaçların Serüveni

Konu İklim ve kayaç yapısının aşınma ve çözünme süreçlerine etkisi
Bu etkinliğin sonunda öğrencilerin iklim koşulları ile kayaç türleri arasındaki ilişkiyi açıkla-
yabilmeleri, aşınma ve çözünme süreçlerinin yer şekillerinin oluşumuna etkisini örneklerle
Öğrenme Hedefleri
yorumlayabilmeleri ve harita ile görsellerden yararlanarak farklı ayrışma türlerini karşılaştı-
rabilmeleri hedeflenmektedir.

Disiplinler Arası Fizik, kimya, biyoloji
Bileşenler
Materyaller Kayaç örnekleri, küçük çekiç, şeffaf su kabı, renkli kalemler, karton

Süre 2 ders saati
Soru cevap: “Aşınma nedir?”, “Çözünme nedir?”, “Kayaç nedir?” gibi ön bilgileri yoklamaya
dönük sorular sorar.
Gözlem: Öğrencilerin getirdiği kayaçları suyla temas ettirme, birbirine sürtme gibi süreçlerle
Etkinlik Açıklaması direnç özelliklerini gözlemler.
Tartışmacı Yaklaşım: Öğrencilerin yer şekilleri – iklim koşulları – kayaç ilişkisini sorgulayıp
neden–sonuç üzerinden tartışır.
Üç Kare Stratejisi: Öğrencilerin seçim tablosundan üç görevi seçer.
Derse Giriş
Öğretmen derse başlarken:
“Bugün iklimin aşınma ve çözünme süreçlerini ve kayaç özelliklerini nasıl etkilediğini incele-
yeceğiz.” diyerek öğrencilerin dikkati toplar.
Öğrenciler (daha önceden görevlendirilmek şartıyla) çevrelerinde gözlemledikleri ve dik-
katlerini çeken farklı kayaç örneklerini sınıfa getirir (Öğretmen toplanan kayaçların farklı
olması amacıyla magmatik, tortul ve başkalaşım gibi kayaç gruplarından örnek getirerek
katkı sağlayabilir.).
Ön bilgileri yoklamak amacıyla öğretmen şu soruları sorar:
“Aşınma nedir?”, “Çözünme nedir?”, “Kayaç nedir? Kayaçların farklı özellikleri nelerdir?”
Öğrenciler yanıtlarını sınıf arkadaşlarıyla paylaşır. Öğretmen doğru cevapları vurgular, ek-
sikleri tamamlar ve tahtaya yazar.
Uygulama Aşamaları
Deneysel ve Görsel Gözlem
Toplanan örnek kayaçları üzerinde sürtünme/çizme ve su ile temas deneyleri yapılır; aşın-
ma ve direnç özellikleri gözlemlenir (FÖOD-OTÖ1).
Öğretmen daha sonra dijital ortamda hazırladığı yer şekli görsellerini (fotoğraf/video) etki-
leşimli tahtada paylaşır.
Öğrencilere şu sorular sorulur:
“Bu yer şekillerinin oluşumunda hangi kayaç türleri ve iklim koşulları etkili olmuştur?” Öğren-
cilere düşünmeleri için süre verilir ve öğrencilerden gelen yanıtlar tahtaya yazılır.
Bilgi Paylaşımı ve Yapılandırma
Öğretmen, yer şekillerinin oluşumunda etkili olan iklim şartları, kayaç türleri ve aşınma-çö-
zünme süreçleri hakkında önceden hazırlanmış olduğu materyalleri sunar (Konuyla ilgili
kavram haritası, iklim grafikleri, iklim ve jeolojik haritalar, görsel vb.) (IFK1).

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 49