Page 181 - Felsefe Zenginleştirilmiş Öğretim Etkinlikleri 10

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FELSEFE
10. SINIF

Salonda bir fısıltı yayıldı. Savcı derin bir nefes aldı, delillerinin bir anda anlamını yitirdiğini
görüyordu. Hâkim dosyayı inceledi, sonra başını kaldırdı. “Savcı Hanımın sunduğu deliller
güçlü görünüyordu.” dedi. “Ama bu kayıt, iddiayı kesin biçimde yanlışlıyor.”
Mahkeme salonundan çıkarken X’in yüzünde büyük bir rahatlama vardı. Herkes şunu fark
etmişti: Ne kadar çok kanıt bir araya getirilirse getirilsin; bazen tek bir kanıt, tüm doğrulama
yığınlarını yıkmaya yeterli oluyordu (SFAU1).
Ardından öğrencilere şu sorular sorularak bir büyük grup tartışması yapılır:
1. Savcı X’in suçlu olduğuna dair kaç farklı kanıt ileri sürmüştür?
2. Savcı iddiasını sunarken tek tek kanıtlardan yola çıkarak X’in suçlu olduğuna
yönelik genel bir fikre ulaştığına göre hangi akıl yürütme türünü kullanmıştır
(SFKÖ1).
3. X’in avukatı kaç delil ileri sürmüştür?
4. Bu etkinlikten edindiğimiz bilgilerden yola çıkarak bir bilginin doğruluğunu ya da
yanlışlığını nasıl test edebiliriz (IFÇ1).
Öğrencilere doğrulama ve yanlışlamanın hukuk dışında birçok alanda tartışma konusu
olduğu bu alanlardan birinin de bilim olduğu açıklanarak R. Carnap, K. Popper ve T. S.
Kuhn’un görüşlerinin yer aldığı bir bilgi görseli öğrencilerle paylaşılır (IFS1, IFSK1).

Öğrencilerden bilgi görselini dikkatlice incelemeleri istenir ve söz konusu görüşlerin güçlü ve
zayıf yönlerini aşağıdaki tabloda göstermeleri istenir (SFSÖ1, SFARŞ1).

Filozoflar Görüşün Güçlü Yönü Görüşün Zayıf Yönü
Uygulama Aşamaları
R. Carnap
C. Popper

T.S. Kuhn
Hazırlanan karşılaştırma tabloları sınıf panosuna asılarak tüm sınıfla paylaşılır. Öğrenciler
asılan tabloları inceleyerek kendi tablolarında yer verdiği bilgilerle karşılaştırır. Tablolarındaki
eksiklikleri belirleyerek tamamlarlar.
Öğrencilerin bilimin doğasına yönelik görüşlerini almak için köşeleme tekniği kullanılır.
Bunun için sınıfın üç farklı bölgesine üzerinde Carnap, Popper ve Kuhn’un adlarının yer
aldığı kâğıtlar asılır. Öğrencilerden bu filozofların görüşlerden hangisini savunduklarına
karar vermeleri istenir. Öğrencilerden kendi görüşlerine uygun olan filozofun adının yer aldığı
yere geçmeleri istenir. Aynı ismin altında toplanan öğrenciler neden bu filozofun görüşüne
katıldıklarını birbirlerine açıklayarak argümanlarını savundukları ortak bir metin oluştururlar.
Argümanlarını oluştururken Carnap için doğrulama, gözlem ve deney, dil analiz ve bilimin
yöntemsel tekliğine; Popper için yanlışlama, eleştirel düşünme, hipotez testi, ilerleme; T. S.
Kuhn için ise paradigma, olağan bilim anomali, bunalım ve bilimsel devrim kavramlarına yer
vermeleri istenir (ÜFÜÇ, ÜFGHP, SFAY).
Gruplar hazırladıkları metinlerini bir araya getirerek bir bülten hazırlarlar. Hazırlanan
okulun duvar gazetesinde ya da tüm okulun görebileceği bir panoda paylaşırlar (ÜFGAK1,
ÜFD1,ÜFSÜ1). Söz konusu metinler, metin değerlendirme analitik dereceli puanlama
anahtarı ile değerlendirilir (ÜFÜD1).
Öğrencilere etkinlik sonunda doğrulama- yanlışlama- paradigma- yöntem kavramlarının yer
aldığı bir kelime ilişkilendirme testi uygulanarak kavram yanılgıları ve öğrenme eksiklikleri
belirlenir (SFÜDD).

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 183