Page 116 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

İkinci deneyde denge sıcaklığının beklenenden (50°C) farklı çıkması üze-
Keşifçi Öğrenme
rine öğrenciler, bu sapmanın nedeninin maddenin cinsine bağlı bir özellik
(SFKÖ)
olan öz ısı (c) olduğunu keşfederler.
İstasyon tekniği ile Q = Q değerlerini ayrı ayrı hesaplayan öğrenciler; bu
Akıl Yürütme/ A v
iki değerin birbirine eşit olduğunu görerek ısı alışverişinde enerji korunu-
Kanıtlama (SFAY)
mu ilkesini deneysel verilerle matematiksel olarak kanıtlarlar.
Öğrenciler, konuyu öğrendikten sonra hazırlayacakları ürünün formatını
Seçimde Özgürlük
(video, rapor, infografik) ve odaklanacakları gerçek hayat problemini seç-
(SFSÖ)
me hakkına sahiptir.
Araştırma Öğrenciler, “0°C ve 100°C su karışımı” ve “su-katı karışımı” olmak üzere
Yöntemleri iki aşamalı bilimsel bir deney tasarlar. Bağımlı ve bağımsız değişkenleri
(SFARŞ) kontrol ederek sıcaklık verilerini sistematik olarak toplar ve kaydederler.
Esnek Gruplama ile başlayan süreç, Jigsaw Tekniği ile devam eder. He-
Grup Etkileşimi saplama istasyonlarında uzmanlaşan öğrenciler, bilgilerini diğer grup
(SFGE) üyeleriyle birleştirerek “denge sıcaklığının bulunması” problemini iş birliği
içinde çözerler.
Öğrencilerden, elde ettikleri öz ısı (c) bilgisini kullanarak “hızlı soğuyan
Gerçek Hayat
bir tencere tabanı tasarımı” veya “motor soğutma sıvısı seçimi” gibi en-
Problemleri
düstriyel veya günlük yaşama dair gerçek bir probleme çözüm üretmeleri
(ÜFGHP)
istenir.
Ürün Öğrenciler, kendileri de öz değerlendirme yapar: Hazırladıkları infografik,
Değerlendirmesi video veya fizibilite raporlarını eleştirir, bilimsel hesaplamalardaki veya ta-
(ÜFÜD) sarımdaki eksiklerini belirler, bir geliştirme planı yapar.
Ortaya konan ürün, sadece ders notlarının tekrarı değil deneysel verilerin
Sentez Ürün
Ürün (Q hesapları) gerçek hayat senaryosuna entegre edildiği, öğrencinin öz-
(ÜFSÜ)
gün yorumunu içeren bir sentez çalışması yapması istenebilir.
Öğrencilerin çıktıları tek tip bir sınav kâğıdı değil dijital bir infografik, kısa
Üründe Çeşitlilik
bir deney videosu veya yazılı bir mühendislik fizibilite raporu şeklinde çe-
(ÜFÜÇ)
şitlilik gösterebilir.
Öğrenciler, laboratuvar ortamında elde ettikleri karmaşık sayısal verileri
(Q hesaplamaları) ve soyut formülleri (Q = m·c·ΔT) hedef kitleye uygun bi-
Dönüşümler (ÜFD)
çimde dönüştürürler. Örneğin “Araç motorlarını soğutmak için neden suyu
tercih etmelisiniz?” sorusuna yanıt verebilirler.
Laboratuvar ortamı, öğrencilerin “İstasyon Tekniği” gereği hareket etmele-
rine olanak tanıyacak şekilde esnek ve modüler düzenlenebilir. Masalar,
Fiziksel Ortamın Tanımı ve klasik sıralı düzen yerine grupların yüz yüze etkileşim kurabileceği küme
Öğrenme Ortamı Önemi (FÖOD-OTÖ) (ada) düzenine getirilebilir. Sıcak su ve cam malzemelerle çalışıldığı için
Düzenlemeleri
hareket alanlarının geniş tutulması ve “Güvenlik Koridoru” oluşturulması,
kazaları önlemek ve veri toplama hassasiyetini artırmak adına kritiktir.

118 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ