Page 47 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

Öğrencilere eğer kuvvet çeşitlerini sınıflandırmaları gerekseydi hangi türlerin olabileceği
sorulur. Öğrencilerin verdikleri cevaplar değerlendirilir.

GRUP ÇALIŞMALARI
Sınıf, en az 3 en fazla 6 çalışma grubuna ayrılır. Grupların seçiminde öğrencilerin ilgi ve
hazır bulunuşlukları göz önünde bulundurularak heterojen üye seçimine dikkat edilir (SFAY,
SFGE, FÖOD-OTÖ).

Gruplara aşağıdaki ortak açıklama yapılır;
Öğrencilere doğada farklı kuvvet türlerinin olduğu söylenir. Bunlardan bazılarının çok güçlü,
bazılarının zayıf olduğu söylenir. Az önce verilen örneklerden de yola çıkarak doğada;
• Güçlü Nükleer Kuvvet,
• Elektromanyetik Kuvvet,
• Zayıf Nükleer Kuvvet,
• Kütle Çekim Kuvveti

olmak üzere dört farklı kuvvet türünün olduğu ifade edilir. Bu kuvvetler öğretmen tarafından
aşağıdaki şekilde açıklanır.

Güçlü Nükleer Kuvvet: Öğrencilere, maddelerin bir bütün olarak bir arada kalmasını sağ-
layan çekirdek kuvvetinin “Güçlü Nükleer Kuvvet” olduğu söylenir. Bu kuvvet, atom çekirde-
ğini oluşturan proton ve nötronları bir arada tutar ve atom çekirdeğinin yapısını korur (IFÇ2).

Elektromanyetik Kuvvet: Maddelerin yapısındaki elektrik yüklerinin etkisi ile oluşan kuv-
vettir. Aynı veya farklı türde yüklenen iki madde arasında gerçekleşir. Bu kuvvet türünün
özellikleri kullanılarak günümüzde fotokopi makineleri, büyük fabrika bacalarındaki temizle-
yici sistemler, Maglev (manyetik levitasyon) trenleri geliştirilmiştir (IFÇ1).

Zayıf Nükleer Kuvvet: Maddeleri (veya molekülleri) oluşturan kararsız yapıdaki atomlar
arasında oluşan kuvvet türüdür. Bu kuvvet parçacıklar üzerinde etki sağlayarak (kuark ve
leptonların) türlerini değiştirir. Böylece çekirdek bozunması veya dönüşmesi gerçekleşir. Bu
kuvvet, güçlü nükleer kuvvetin yaklaşık milyarda biri kadar zayıftır.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 49