Page 46 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

FARKLILAŞTIRILMIŞ ETKINLIK FORMU
Etkinlik Adı Doğada Kaç Temel Kuvvet Vardır?

Konu Doğadaki Dört Temel Kuvvet
Bu etkinlikte öğrencilerin; Doğadaki temel kuvvetlere ilişkin temel özellikleri fark etmeleri ve
tanımlayabilmeleri hedeflenmiştir.
Temel kuvvetler arasındaki ortak noktaları belirleyebilmeleri amaçlanmıştır.
Kuvvetlerin etki alanları, şiddetleri ve etkiledikleri maddeler gibi kriterlere göre birbirlerinden
Öğrenme Hedefleri
ayrılan yönlerini analiz etmeleri beklenmektedir.
Ayrıca etkinlik, bu teorik bilgilerin Maglev trenleri, nükleer enerji santralleri, İHA'lar ve uy-
dular gibi güncel teknolojik uygulamalarla ilişkilendirilmesini ve öğrencilerin bu kuvvetlerin
günlük hayattaki etkilerini sorgulamasını da hedeflemektedir.
Disiplinler Arası Biyoloji, Tıp, Görsel Sanatlar, Kimya, Matematik
Bileşenler

Materyaller Masa tenisi raketi, masa tenisi topu, mıknatıs, demir parçası, internet kaynakları,
Süre 2 ders saati
Bu etkinlikte; gözlem, soru–cevap, grup çalışması, örnek olay inceleme, Tahmin–Gözle–
Açıkla, akran öğrenmesi, sınıflandırma tablosu ve çıkış kartı gibi yöntem ve tekniklerden
yararlanılması önerilir. Video ve görsel materyaller aracılığıyla öğrencilerin doğadaki dört
temel kuvvetin etkili olduğu olayları incelemeleri sağlanır. “Newton’un başına elma düştü
Etkinlik Açıklaması
mü?” gibi yönlendirici sorularla öğrencilerin tahminleri alınır ve ders sonunda kavramsal
açıklamalarla ilişkilendirilir. Öğrenciler gruplar hâlinde çalışarak günlük hayattaki olayları
temel kuvvetlere göre sınıflandıran tablolar ve posterler hazırlar. Özellikle Maglev trenleri
örneği üzerinden elektromanyetik kuvvetin rolü analiz edilerek yeni öneriler geliştirilir.
GIRIŞ VE DIKKAT ÇEKME
Dersin başında öğrencilere şu soru yöneltilir:
“Aristoteles, cisimlerin hareketini doğal ve zorlanmış hareket olarak tanımlamıştır. Sizce bu
açıklama yeterli midir? Hareketi başlatan veya engelleyen başka etkileşimler olabilir mi?”
Öğrencilerin görüşleri alındıktan sonra, sınıf ortamında yapılacak basit gözlemlerle konu-
ya dikkat çekilir (FÖOD-OTÖ). Bir öğrenciyle birlikte masa tenisi topuna raketle vurularak
cismin hareketine verilen tepki incelenir. Ardından mıknatıs ile demir parçası arasındaki et-
kileşim gözlemlenir. Son olarak masa tenisi topunun serbest düşüşü izlenerek öğrencilerin
Uygulama Aşamaları farklı kuvvet türlerini karşılaştırmaları sağlanır.
GÜNLÜK HAYATTA KUVVET

Öğretmen tüm bunların kuvvet ile ilgili olduğunu açıklar. Öğrencilere kuvvete yönelik olarak,
günlük hayatta karşılaştıkları buna benzer veya farklı etkiye sahip olan başka hangi olayla-
rın olabileceği sorulur.
Öğretmen bir başka kuvvet örneği olarak etkileşimli tahtayı kullanarak, güneş üzerinde ger-
çekleşen patlamaları video aracılığı ile göstererek tanıtır (FÖOD-T). Bu videodan sonra
öğrencilere patlamaların sebebi ve nasıl gerçekleştiği sorulur. Güneşin yapısındaki madde-
lerin ve bunların yanma/patlamalarının nasıl gerçekleştiğine dair bilgi verilir.

48 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ