Page 44 - Fizik Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI - ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
FİZİK
9. SINIF

Doğadaki dört temel kuvvet ve teknolojide kullanım alanlarını içeren ör-
nekleri dikkate alarak eşleştiren ve bunlar arasındaki farklılık ve benzerlik-
leri gösteren bir tablo oluşturmaları sağlanır.
Organizasyon (İFO)
Öğrencileri altışar kişilik gruplara ayırarak günlük hayatta etkisi en fazla
izlenen kuvvet türlerini örnek olaylarla desteklemeleri ve bir frekans tablo-
su hazırlamaları istenir.
İsaac Newton’nun gözlemlediği elmanın yere düşmesi, Johannes Kep-
ler’in tarif ettiği gezegenler arası çekim modeli ve Albert Einstein’in atom
Seçkin Kişiler yapısında gerçekleşebilecek değişikliğe dair buluşları anlatılarak bu bilim
(İFSK)
insanlarının hangi düşünceden yola çıkarak söz konusu buluşları yaptık-
ları sorgulanır.
Etkinliğin yürütülmesi sırasında çoklu kuvvet etkilerinin gözlemlendiği
Maglev treni örneği verilir. Bu trenin hangi tür temel kuvvetlerin etkisinde
kaldığına dair öğrencilerin derinlemesine düşünmeleri sağlanır.
Üst Düzey Üst düzey düşünme becerileri kapsamında atomik yapıda gerçekleştirilen
Düşünme değişimlerle atom bombasının üretildiği anlatılır. Bunun bilimi insanlık ve
(SFÜDD) dünya düzeninin aleyhinde kullanılan bir olumsuz örnek olduğuna vurgu
yapılarak atomik düzeyde yapılan bu buluş yerine nasıl daha iyi bir buluş
yapılabileceği sorulur. Öğrencilerin cevapları arasından en değerli 3 ce-
vap tahtaya yazılır.
Doğadaki temel dört hareketin hangilerinin insansız hava araçlarını ge-
Açık Uçluluk/ liştirilirken dikkate alındığı sorularak bu araçların daha uzun süre havada
İlerletici Süreç kalmasını sağlayan en az 3 farklı öneri sunmaları istenir.
(SFAU) Ayrıca aşağıdaki soru ile konunun pekiştirilmesine katkı sağlanabilir.
“Doğada kütle çekim kuvveti olmasaydı neler olabilirdi?”
Öğrencilerin konu üzerindeki keşifçi yaklaşımlarını artırmak amacıyla
Keşifçi Öğrenme Maglev treni örneği verilir. Bu trenin çalışma prensibinden yola çıkarak
(SFKÖ) benzer şekilde hangi tür bir ulaşım aracının geliştirilebileceği sorulur. Ge-
Süreç liştirilen yeni ulaşım aracında hangi temel kuvvetlerin kullanıldığı sorulur.
Uydular ve uzaya fırlatılan bazı araçların kütle çekim kuvveti ile elektro-
manyetik kuvvetin bir arada kullanıldığı teknolojik ürünler olduğu anlatı-
Akıl Yürütme/ larak bu araçlarda hangi kuvvet türünün ne şekilde kullanıldığı araştırılır.
Kanıtlama (SFAY)
Bu araçlarda kütle çekim kuvvetinin rolü ve elektromanyetik kuvvetle nasıl
dengelendiği öğrenciler tarafından gerekçelendirilerek açıklanır.
Öğrencilere atomik düzeyde yapılan bir değişiklikle silah veya yararlı bir
teknolojik alet geliştirilmesine dair bir tercih yapmak zorunda kaldıkları bir
Seçimde Özgürlük durumda hangi tercihi yapacakları nedenleri ile sorulur.
(SFSÖ)
Bu bölümde “Siz doğadaki temel kuvvetlerden biri olsaydınız hangisi olur-
dunuz? Sebepleri ile birlikte açıklayınız” sorusu sorulur.

Ders sırasında örnek olay inceleme, doküman inceleme, veri karşılaştır-
Araştırma ma gibi yöntemler kullanılır. Öğrencilerin doğadaki dört temel kuvvetin et-
Yöntemleri kisinde kalan ve bu derste örnek verilmeyen 3 farklı olay/araç/teknolojik
(SFARŞ)
gelişmeye örnek vermeleri için 3 dakikalık zaman verilir.
Ders sürecinde öğrencilerin aktif katılımını artırmak için grup içi tartışma-
Grup Etkileşimi lar ve ortak karar alma süreçleri kullanılabilir. Grup üyelerinin fikirlerini
(SFGE) paylaşmalarını desteklemek amacıyla sınıf genelinde ortak ifadeler ve
kısa paylaşımlar yapılması önerilir.

46 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ