Page 65 - Kimya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
KİMYA
9. SINIF

Küpün her yüzeyinde bir soru olduğunu açıklar. Sırayla küpün atılacağını ve üste gelen
yüzeydeki soruyu grup olarak düşünüp cevaplayacaklarını belirtir. Öğrencileri hazır bulu-
nuşluklarına göre 2-3 kişilik heterojen gruplara ayırır. Tüm öğrenciler aynı soruları görecek
şekilde etkinliği başlatır (SFGE1).
KÜP YÜZLERI
1. TANIMLAMA–Ölçüt farkındalığı
“Kaynama sıcaklığını açıklamak için bir sıvının hangi özelliğini bilmem gerekir?” sorusuna
cevaplarınızı not alınız (SFKÖ1).
2. KARŞILAŞTIRMA– Ölçüt ayıklama
“Su ve etil alkolün kaynama sıcaklıkları farklıdır. Bu farkı açıklarken ‘miktar’ mı yoksa ‘mole-
küler yapı’ mı ölçüt alınmalıdır? Neden?” sorularına cevaplarınızı not alınız (IFK1).
3. ILIŞKILENDIRME–Ortam ölçütü farkındalığı
“Aynı sıvının dağda ve deniz seviyesinde farklı sıcaklıklarda kaynaması, hangi çevresel
özelliğin ölçüt alınması gerektiğini gösterir?” sorusuna cevaplarınızı not alınız (IFK2).
4. ANALIZ–Ölçüt–sonuç ilişkisi
“Moleküller arası etkileşim kuvveti artarsa, kaynama sıcaklığının değişmesi neden beklenir?”
sorusuna cevaplarınızı not alınız (SFÜDD1).
5. UYGULAMA–Ölçüt seçimi
“Bir sıvının kaynama sıcaklığını tahmin etmek istiyorsanız, elinizde hangi iki bilgi mutlaka
bulunmalıdır?” sorusuna cevaplarınızı not alınız (SFSÖ1).
6. ELEME/TARTIŞMA–Üst düzey düşünme
“Renk, hacim, kap türü ve açık hava basıncı arasından hangileri kaynama sıcaklığı için
bilimsel ölçüt olarak kabul edilebilir? Hangileri elenmelidir? Gerekçelendirin. Gerekçelerinizi
not alın (SFÜDD2).
Öğretmen bütün grupların küpün her bir yüzeyinde yer alan soruları yanıtlayıp yanıtlamadı-
ğını takip eder. Süreç tamamlandığında aşağıdaki soruyu sorar ve öğrencilere cevap hakkı
tanır:
“Kaynama sıcaklığını açıklamak için hangi ölçütler kullanılır?” (IFS2) (SFAU1).
Ardından öğretmen ölçütün ne olduğunu sorarak tartışma ortamı oluşturur. Ortak olarak
karar verdikleri ölçüt tanımını tahtaya yazar:
“Bir özellik, ölçüt olabilmesi için farklı durumlarda değişmeli ve sonucu etkileyebilmelidir.”
Öğretmen öğrencilerin ölçüt olarak belirledikleri her ifadeyi bu ölçüte göre gözden geçirme-
lerini ister. Ölçüt olmadığını düşündüklerini eleyeceklerini belirtir (IFO1).
Etkinliğin bitiminde öğretmen gruplara çalışma kâğıdı dağıtır ve çalışma kâğıdındaki görev-
leri yapmasını ister (SFSÖ2) (SFARŞ1). Örnek çalışma kâğıdı EK 2’deki gibi olabilir.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 67