Page 61 - Kimya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI
ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
KİMYA 9. SINIF

ETKINLIK 4

TEMA: ÇEŞITLILIK
Etkinliğe KIM.9.2.10. Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik kanıt kullana-
Dönüştürülecek bilme
Öğrenme Çıktıları

a) Sıvıların kaynama sıcaklığını etkileyen faktörleri belirlemeye yönelik ölçütler (moleküller
arası etkileşimin türü, açık hava basıncı) belirler.

Basamaklandırılmış b) Gözlem veya hazır veri setinden seçtiği verileri değişkenler arası ilişkileri belirleyecek
Bilgi Birimleri şekilde düzenler.
c) Kaynama sıcaklığını etkileyen faktörlere yönelik iddialarını kanıtlara dayalı açıklar.
ç) Açıklamalarını desteklemek için bilimsel bilgiyi kullanır.

Öğrenciler, maddenin tanecikli modelini ve taneciklerin elektrik yükleri arasında itme ve çekme
Ön Koşul Beceriler/ kuvvetleri ile bir arada durduğunu bilmektedirler. Öğrencilerin bazı bileşiklerin yaygın adlarını,
Temel Kabuller katı ve sıvıların temel özelliklerini, kavramsal olarak kaynama ve buharlaşma olaylarını bildikleri
kabul edilmektedir.
Soyut kavramları (viskozite, çözünürlük, moleküller arası etkileşimler gibi) deneysel gözlem
ve ölçümlerle ilişkilendirebilmeye ihtiyaç duyabilirler. Birden fazla değişkenin (sıvıların cinsleri,
sıcaklıklar, çözücü türleri) sonuçlar üzerindeki etkilerini birlikte değerlendirebilmeye ihtiyaç
duyabilirler. Deney süreçlerinde elde ettikleri verileri tablo, grafik ve şema gibi görsel araçlarla
düzenleyip anlamlandırabilmeye, bu verilerden hareketle neden–sonuç ilişkileri kurabilmeye ve
bilimsel gerekçelerle açıklamalar yapabilmeye ihtiyaç duyabilirler. Tek tek deney sonuçlarından
Tema Bazlı Öğrenci
genel ilkelere ulaşabilmeye ve bu ilkeleri yeni durumlara uygulayabilmeye de ihtiyaç duyabilirler.
Ihtiyaçları
Öğrendikleri kavramları günlük yaşamda karşılaşılan problemlere uyarlayabilmeye ve bu
bilgileri karar verme süreçlerinde kullanabilmeye ihtiyaç duyabilirler. Öğrenme sürecinde görev,
yöntem veya soru seçimleri yaparak süreci yönlendirebilmeye, deney, veri ve kavramsal bilgileri
bir araya getirerek yazılı, görsel ya da dijital ürünlere dönüştürebilmeye ihtiyaç duyabilirler.
Akranlarıyla etkileşim kurarak düşüncelerini karşılaştırabilmeye, geri bildirimler alabilmeye ve
bu geri bildirimler doğrultusunda çalışmalarını geliştirebilmeye de ihtiyaç duyabilirler.
Farklılaştırma Alanları
IFS1: Öğrencilerden, kaynama sıcaklığının bir “sayı” değil, belirli koşullara
bağlı bir sonuç olduğu yönünde genel bir ilke cümlesi oluşturmaları
istenebilir.
Soyutluk (İFS) IFS2: Öğrencilerin, kaynama sıcaklığını açıklarken kullandıkları ölçütleri
tek bir genelleme altında toplamaları sağlanabilir.
IFS3: Öğrencilerden, kaynama olayını “denge” kavramı üzerinden yeniden
Içerik tanımlamaları istenebilir.
IFK1: Öğrencilerin, moleküler yapı ile kaynama sıcaklığı arasındaki ilişkiyi
birden fazla ölçütü birlikte dikkate alarak açıklamaları istenebilir.
IFK2: Öğrencilerden, çevresel koşulların (yükseklik–basınç) kaynama
Karmaşıklık (İFK)
üzerindeki etkisini moleküler düzeyde ilişkilendirmeleri istenebilir.
IFK3: Öğrencilerin, Clapeyron ilkesini kullanarak basınç–kaynama ilişkisini
neden–sonuç zinciri içinde açıklamaları istenebilir.

ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ 63