Page 84 - Kimya Zenginleştirilmiş Öğretim Programı 9

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
KİMYA
9. SINIF

Öğretmen, “Amacımız, belirlediğimiz problemin ekosistem üzerindeki etkilerini seçtiğiniz
rolün bakış açısından özetlemektir.” der. Öğrenciler seçtikleri role uygun ürünlerini hazırlar
(ÜFÜÇ1) (ÜFSÜ1). Ürünler sınıf içinde sunulur (ÜFGAK1). Sunulan ürünler analitik puan-
lama anahtarı (EK 2) ile değerlendirilir (ÜFÜD1). Ardından öğretmen, öğrencilere çalışma
kâğıdını (EK 1) dağıtır.

ORTAÖĞRETİM KADEMESİNDE FARKLILAŞTIRILMIŞ ÖĞRETİM UYGULAMALARI ~ ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ
KİMYA
9. SINIF
EK 1: ÇALIŞMA KÂĞIDI
Adı Soyadı: ................................................. Sınıf: ................ Tarih: ...../....../..........
Etkinlik Adı:
Yönerge
Katyon-Anyonlardan İyonik Bileşik Oluşturuyorum
Bir tarım bölgesinden geçen nehirde yapılan son ölçümlerde, kurşun (Pb) ve arsenik (As) değerlerinin su için belirlenen
kılavuz sınırların üzerinde olduğu belirlenmiştir. Aynı bölgede, nehre yakın olan Tarla A ile nehre uzak olan Tarla B’den
alınan toprak örnekleri karşılaştırıldığında, Tarla A’daki ağır metal düzeylerinin tüm metaller için daha yüksek olduğu
görülmüştür.
Bu tarım alanlarında yetiştirilen ürünler hem yerel halk tarafından tüketilmekte hem de pazarlara satılmaktadır. Bölge
çiftçileri, ürün veriminde son yıllarda belirgin bir düşüş olmadığını belirtirken bazı ürünlerde tat ve renk değişimi fark ettiklerini
ifade etmektedir. Yerel yönetim ise henüz bu durumun tarım ve insan sağlığı açısından risk oluşturup oluşturmadığına
karar verememiştir.
Problem Durumu
Bu veriler ışığında;
• Nehir suyundaki ağır metal kirliliği ile tarım toprağındaki metal birikimi arasında bir ilişki olup olmadığı,
• Nehre yakın tarım alanlarının uzun vadede çevresel ve sağlık açısından risk taşıyıp taşımadığı,
• Mevcut durumun önlem gerektirip gerektirmediği
soruları gündeme gelmiştir.
Öğrenci Görevi
Öğrencilerden, verilen ölçüm verilerini inceleyerek
• Hangi ağır metallerin kritik düzeyde risk oluşturduğunu,
• Nehir–toprak etkileşiminin çevresel sonuçlarını,
• Tarım, insan sağlığı ve ekosistem açısından olası etkileri
bilimsel gerekçelerle değerlendirin ve hangi önlemlerin alınması gerektiğine dair öneriler geliştirin.
Nehir Suyu Ağır Metal Ölçümleri (μg/L)
Metal Ölçülen Değer (μg/L) Kılavuz Değer (μg/L)
Kurşun (Pb) 14 10
Kadmiyum (Cd) 2,1 3
Arsenik (As) 17 10
Nikel (Ni) 32 20
Tarım Toprağı Ağır Metal Ölçümleri (mg/kg)
Metal Tarla A (Nehre yakın) Tarla B (Nehre uzak)
Kurşun (Pb) 68 28
Kadmiyum (Cd) 1,9 0,6
Arsenik (As) 26 11
Nikel (Ni) 58 31

88 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ

Öğretmen, öğrencilerden etkinlik sonunda ortaya çıkan fikirler arasından en etkili ve uygu-
lanabilir olan tek bir çözümü seçmelerini ister (SFÜDD1). Seçtikleri bu çözümü detaylandı-
rarak bir “Prototip Planı” hazırlamalarını ister (ÜFD1) (IFK1).
Planınızda şunlar olmalı:
1. Mekanizma: Sisteminiz kimyasal mı, biyolojik mi, fiziksel mi? Nasıl çalışıyor?
2. Malzeme: Hangi hammaddeleri kullanacaksınız?
3. Süreç: Adım adım akış şeması.”
Öğrenciler projelerini tasarlar ve sunar (ÜFÜÇ2). Sunulan ürünler analitik puanlama anah-
tarı ile değerlendirilir (EK 2). Sunulan projeler üzerine sınıf içi tartışma ortamı gerçekleştirilir.
Öğretmen son olarak konuyu özetler. Ders sonlandırılır.

86 ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ ÖĞRETİM ETKİNLİKLERİ