Page 187 - Dört Dörtlük TYT Tarih

ÇÖZÜMLÜ SORULAR Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) TARİH

8. Kırım Savaşı sonunda imzalanan Paris Barış 9. 13 Nisan 1909 tarihinde yaşanan ve 31 Mart Vakası
Antlaşması'nın bazı maddeleri şunlardır; olarak adlandırılan bu isyan, meclisi de etkilemiş ve
Meclis-i Mebusan toplantılarına ara vermek zorunda
I. Avrupa devletleri Osmanlı Devleti’nin Avrupa devlet-
ler hukukundan yararlanmasını kabul edecekti. kalmıştır. İstanbul’da bulunan I. Ordu, isyanı bastırmak-
ta başarılı olamamıştır. Bu olayın Selanik’te duyulması
II. Osmanlı padişahının ilan etmiş olduğu Islahat Fer- üzerine III. Ordu’dan komutanlığını Mahmud Şevket
manı diğer devletler tarafından memnuniyetle karşı- Paşa’nın, kurmay başkanlığını Mustafa Kemal’in yap-
landı. Ancak bu ferman; antlaşmayı imzalayan hiçbir
devlete, Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışma hak tığı Hareket Ordusu adıyla bir ordu oluşturulmuştur.
ve yetkisi vermeyecekti. İstanbul üzerine yürüyen Hareket Ordusu, İstanbul hal-
kına hitaben bir beyanname yayımlamıştır. İsyandan
III. Osmanlı Devleti ve Rusya, savaş sırasında birbirle- sorumlu tutulan II. Abdülhamid, 27 Nisan 1909’da taht-
rinden aldıkları yerleri ve esirleri geri verecekti.
tan indirilmiş ve yerine kardeşi V. Mehmed Reşad ge-
IV. Boğazların kapalılığına dair 1841 Londra Boğazlar tirilmiştir. II. Meşrutiyet’in ilanından 31 Mart Vakası’na
Sözleşmesi aynen yürütülecekti. kadar iktidara hâkim olan İttihat ve Terakki, bu tarih-
V. Sırbistan, Eflâk ve Boğdan; Osmanlı Devleti’ne bağ- ten itibaren etkinliğini artırmış olsa da 1913’teki Bâbıâli
lı kalacak, ancak bunların sahip bulundukları ayrıca- Baskını’na kadar iktidarını dolaylı olarak devam ettir-
lıklar genişletilecek ve bunlar antlaşmayı imzalayan miştir.
devletlerin garantisi altında olacaktı.
Buna göre II. Abdülhamid'in tahtan indirilmesinde;
Verilen maddelerden hangisi tarafların birbirilerine
karşı üstünlük sağlayamadığını kanıtlar niteliktedir? I. 31 Mart Vakası’nda etkisinin olması
II. Reformist bir görüşe sahip olması
A) I B) II C) III D) IV E) V
III. Kanun-ı Esasi'yi yürürlüğe koyması
gelişmelerinden hangilerinin etkisinin olduğu söy-
Çözüm: lenebilir?
Kırım Savaşı sonrasında imzalanan Paris Barış
A) Yalnız I B) I ve II C) I ve III
Antlaşması'nın maddelerine baktığımızda özellikle III.
öncülde bulunan “Osmanlı Devleti ve Rusya, savaş D) II ve III E) I, II ve III
sırasında birbirlerinden aldıkları yerleri ve esirleri geri
verecekti.” maddesinde her iki tarafında birbirlerine kar-
şı üstünlük sağlayamadıklarını görüyoruz. Çünkü eğer
Çözüm:
herhangi bir devlet zafer kazanmış olsaydı elde ettiği
topraklar ona ait olurdu ve savaş esirlerini de geri ver- Sorunun yönerge bölümünde verilen paragraftan hare-
mek gibi bir zorunluluğu olmazdı. Fakat birbirlerinden ketle II. Abdülhamid'in tahtan indirilmesinde I nolu öncül-
aldıkları toprakları ve savaş esirlerini geri vermek duru- de verilen "31 Mart Vakası'nda etkisinin olması" ifadesi-
munda kalmaları herhangi birinin diğerine karşı üstün- ne “İsyandan sorumlu tutulan II. Abdülhamid, 27 Nisan
lük sağlayamadığı anlamına gelir. 1909’da tahttan indirilmiş ve yerine kardeşi V. Mehmed
Reşad getirilmiştir.” cümlesinden ulaşmaktayız. II nolu
Cevap: C
öncülde verilen reformist bir görüşe sahip olması ve III
nolu öncülde verilen Kanun-ı Esasi'yi yürürlüğe koyması
gelişmelerinin etkisinin olması söylenemez.

Cevap: A

187