Page 190 - Dört Dörtlük TYT Tarih

TARİH Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) ÇÖZÜMLÜ SORULAR

14. Türkçülük, Türk birliğini kurmayı hedef alan bir si- 15. Ordunun ya da devlet içindeki siyasi elitlerin örtük
yasi düşüncedir. Bu düşünceye göre önce Osmanlı ve yasa dışı yöntemlerle mevcut hükûmeti değiş-
Türklerinin, Türk olmadıkları hâlde Türkleşmiş olanların tirmesi olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden
ve millî bilinçten yoksun olanların bilinçlendirilmesi ge- hangisidir?
rekmektedir.
A) Islahat B) İrtica C) Darbe
Osmanlı Devleti’nde Osmanlıcılık fikrinin yerini
D) Meşrutiyet E) İnkılap
Türkçülük düşüncesinin almasının nedenleri ara-
sında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Milliyetçilik hareketinin Hristiyan tebaa arasında Çözüm:
yayılması ve bunun sonucunda isyanların çıkması Islahat, herhangi bir kurum, kuruluş ya da devlet düze-
B) Türk olmayan Müslüman toplulukların Batılı dev- ninde aksayan yönlerin düzeltilmesi, irtica mevcut rejim
letlerin propagandalarıyla Osmanlı Devleti’nden yerine eski rejimin geri getirilmeye çalışılması girişimi,
ayrılmaya başlamaları meşrutiyet, padişah haklarının bir meclis ve anayasa
tarafından sınırlandırıldığı yönetim şekli, inkılap, top-
C) Osmanlı’nın kaybettiği topraklardaki Müslümanla- lum düzenini daha iyi bir hâle getirebilmek için yapılan
rın Anadolu’ya göç etmek zorunda kalması ve bu reform, değişiklik ve iyileştirme anlamına gelmektedir.
insanların karşı karşıya kaldıkları felaketlerin tepki Darbe, ordunun ya da devlet içindeki siyasi elitlerin ör-
uyandırması
tük ve yasa dışı yöntemlerle mevcut hükûmeti değiştir-
D) Avrupa'da Türkler aleyhinde propagandalar yapıl- mesi olarak tanımlanan kavramdır.
ması
Seçeneklerde verilen kavramların tanımlarına da bakıl-
E) Meşrutiyet yönetimine tepki oluşması dığında “Ordunun ya da devlet içindeki siyasi elitlerin
örtük ve yasa dışı yöntemlerle mevcut hükûmeti değiş-
tirmesi olarak tanımlanan kavram” darbe olarak ifade
Çözüm: edilmiştir.

Sorunun yönlendirme bölümünde verilen bilgiler- Cevap: C
le sorunun yönerge bölümünde Türkçülük ideolojisi
ile ilgili olarak verilen bilgiden hareketle A, B, C ve D
seçeneğinde verilen durumlar Osmanlı Devleti'nde
16. Hünkar İskelesi Antlaşması;
Osmanlıcılığın yerini Türkçülüğün almasının sebep-
leri arasında yer alır. Türkçülük fikrini savunan İttihat I. tarafların tehlike anında birbirlerine yardım etmesi,
ve Terakki Cemiyeti, Meşrutiyet yanlısıdır. Meşrutiyet, II. Rusya'nın Boğazların kontrolünde söz sahibi olması,
Osmanlıcılık ve Türkçülük akımlarının her ikisi tarafın-
III. Rusya’nın Boğazlardan gelecek bir tehlikeye karşı
dan da kabul görmüştür. E seçeneğine ulaşılamaz.
korunması
Cevap: E nedenlerinden hangileri ile Avrupa devletlerinin
tepkisini çekmiştir?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II

D) II ve III E) I, II ve III
Çözüm:
Kavalalı Mehmet Ali Paşa İsyanı'nda Osmanlı'ya yar-
dım eden Rusya ile Osmanlı arasında imzalanan ve
8 yıl geçerli Hünkar İskelesi Antlaşması’nda tarafların
tehlike anında birbirlerine yardım etmesi, Rusya’nın
Boğazlardan gelecek bir tehlikeye karşı korunması ve
aynı zamanda Boğazların kontrolünde söz sahibi ol-
ması kararları alınmıştır. Buna karşın Avrupalı devletler
Osmanlı-Rus ittifakını ve Rusya'nın Boğazlara yaklaş-
masını tepkiyle karşılamıştır. Bu durumda verilen üç
öncüle de ulaşılabilir.
Cevap: E

191
190 191