Page 189 - Dört Dörtlük TYT Tarih

ÇÖZÜMLÜ SORULAR Uluslararası İlişkilerde Denge Stratejisi (1774-1914) TARİH

12. Tanzimat Fermanı’na ait; 13. Osmanlı Devleti’nde XVI. yüzyılın ikinci yarısından iti-
baren devletle halk arasında irtibatı sağlayan âyan ve
I. Hiçbir kişi yargılanmadan cezalandırılmayacak,
mahkemeler açık olacak ve tüm vatandaşlar yasalar eşraf olarak anılan mahallî otoriteler ortaya çıkmıştır.
önünde eşit olacaktır. Âyanlar, zamanla devletin içine düştüğü sıkıntılardan
II. Tüm halkın can, mal ve namus emniyeti sağlana- faydalanıp bulundukları bölgede güçlerini ve nüfuzlarını
caktır. genişletmişlerdir. Bu durumdan rahatsız olan III. Selim
âyanları halka seçtirmek istemiştir.
III. Vergiler, herkesin gücüne göre alınacak, devlet ta-
rafından belli yöntemlerle toplanacaktır.
Buna göre III. Selim'in;
maddelerden hangilerinin “halkın idareye olan bağını
güçlendirmeye” yönelik olduğu söylenebilir? I. merkezî otoriteyi güçlendirme,
II. halkı merkezî yönetime dâhil etme,
A) Yalnız B) Yalnız II C) I ve II
III. mahallî otoritelerin etkinliğini azaltma
D) II ve III E) I, II ve III
durumlarından hangilerini gerçekleştirmek istediği
söylenebilir?
Çözüm:
1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı Osmanlı A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II
Devleti’nde batılılaşmaya yönelik yepyeni bir dönemi
D) I ve III E) II ve III
başlatan bir gelişmedir. Bu ferman ile birlikte devletin
dağılmasını engellemek amacıyla “Osmanlıcılık” fikri
devletin temel politikası hâline gelmiştir. Osmanlıcılık
düşüncesine göre, kanun önünde tüm vatandaşlar Çözüm:
eşit olup, devlet politikasında müslüman- gayrimüs-
lim ayrımı reddedilmiştir. Böylece azınlıkların devlete III. Selim, âyanları halka seçtirerek I nolu öncül de veri-
bağlı kalmaları amaçlanmıştır. Bu bilgiden yola çıkarak len merkezî otoriteyi güçlendirmeyi ve III nolu öncülde
Tanzimat Fermanı ile ilgili olarak I, II ve III numaralı ön- verilen mahallî otoritelerin etkinliğini azaltmayı amaç-
cüllerde verilen maddeler ile halkın devlete olan bağlılı- lamıştır. Âyanlar taşrada mahallî (yerel) yöneticilerdir.
ğı artırılmaya çalışılmıştır. Halkın âyanları seçmesi "merkezî yönetim"le ilgili olma-
yıp taşra idaresiyle (mahallî-yerel idare) ilgilidir. Buna
göre II. öncüle ulaşılamaz.
Cevap:E
Cevap: D

189