Page 29 - Liseye Hoş Geldin - Kimya

KİMYA

ÖRNEK ETKINLIKLER ÖRNEK ETKINLIKLER

BAĞLAM TEMELLİ SORU 1 (Kimya Disiplinleri ve Kariyer Olanakları)
Günlük yaşamda kullanılan ürünlerin güvenli, sağlıklı ve işlevsel olması için kimya biliminin farklı alt disiplinlerinden yararlanılır.
Bu ürünlerin içeriği, üretim yöntemi ve kullanım özellikleri birlikte değerlendirildiğinde kimya biliminin farklı alt disiplinlerinin
çalışma alanlarıyla ilişkili birçok örnek görülür. Aşağıda farklı ürünlere ilişkin bazı bilgiler verilmiştir.

+
2+
• Maden suyu: Etiketinde litresinde 150 mg sodyum (Na ), 220 mg kalsiyum (Ca ) iyonu içerdiği ve pH değerinin 6,5 olduğu
belirtilmiştir.
• Yoğurt ve hamur mayası: Sütten yoğurt elde edilirken gerçekleşen biyokimyasal dönüşümler ile hamurun mayalanması
sırasında canlı mikroorganizmaların yaptığı tepkimeler gözlemlenmektedir.

• Plastik deterjan şişeleri: Hafif, esnek ve dayanıklı olan bu ambalajlar monomer adı verilen küçük moleküllerin kimyasal
bağlarla birleşerek polimer oluşturmasıyla elde edilir.

• Kireç çözücü: Kireç çözücülerin kireçle etkileşimi sırasında gerçekleşen tepkimelerde sıcaklık, enerji değişimi ve reaksiyon
hızı gibi kimyasal süreçlere ilişkin gözlemler yapılabilir.

Bağlamda sunulan bilgilerden hareketle aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Cevaplarınızda yaptığınız bilimsel çıkarımları bağlamda
verilen bilgi ve verilerle destekleyiniz, ulaştığınız sonuçları uygun gerekçelerle açıklayınız.
a. Plastik ambalajlar ve kireç çözücüler göz önüne alındığında bu maddelerin ev ortamında gözlemlenebilen fiziksel
veya kimyasal niteliklerini (esneklik, dayanıklılık, reaktiflik, asitlik vb.) üçer örnek vererek açıklayınız.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................

b. Maden suyu ile kireç çözücü maddeleri; kullanım amaçları, insan sağlığına etkileri ve kimyasal nitelikleri (asidik/
bazik durumları ile içerik türleri) açısından karşılaştırarak aralarındaki temel farkları yazınız.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

c. Maden suyu etiketinden elde edilen “içeriğin türü (nitel)” ve “bileşenlerin miktarı (nicel)” verilerinin kaydedilip
analiz edilmesi, kimya biliminin hangi disiplininin çalışma alanına girer? Gerekçesiyle açıklayınız.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................
ç. Yoğurt üretimi ve hamurun mayalanması süreçleri kimya biliminin hangi alt disiplininin çalışma alanına girer?
Cevabınızı gerekçelendiriniz.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................

d. Metinde verilen tüm durumlar ve veriler bütüncül olarak yorumlandığında kimya biliminin ve ilgili meslek dallarının
günlük yaşamı kolaylaştırmasına, gıda güvenliğine ve evsel hijyene katkısını değerlendiriniz.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

LİSEYE HOŞ GELDİN 29