Page 34 - Liseye Hoş Geldin - Kimya

KİMYA

ÖRNEK ETKINLIKLER ÖRNEK ETKINLIKLER

BAĞLAM TEMELLİ SORU 2 (Laboratuvar Güvenlik Kuralları ve Güvenlik İşaretleri)
Bir tekstil fabrikasının ham madde hazırlama bölümünde çalışan bir personel, kumaş boyama sürecinde kullanılacak derişik
asit çözeltisini seyreltmek üzere görevlendirilir.
Çalışan, koruyucu gözlük ve önlük takmadan havalandırma sisteminin (çeker ocak) çalışmadığı kapalı bir odada işe başlar. Süreci
hızlandırmak amacıyla derişik asidin bulunduğu kabın üzerine büyük miktarda suyu tek seferde ekler. Bir anda kapta şiddetli bir
reaksiyon gerçekleşir ve etrafa asit damlacıkları sıçrar. Aynı anda ortamda gözü ve boğazı yakan yoğun bir buhar/gaz oluşur.
Sıçrayan asit, personelin kolundaki kıyafeti delerek cildine temas eder. Panikleyen çalışan, üzerinde korozif (aşındırıcı) ve
sağlık tehlikesi güvenlik sembolleri (piktogramları) bulunan şişenin kapağını açık bırakarak ortamdan uzaklaşır. Dışarı çıkarken
de tezgâhtan sızan kimyasal kalıntılarını bezle silip, kullanılan bezi ve kalan atık sıvıyı endüstriyel atık kabı yerine doğrudan
lavaboya boşaltır.
Bağlamda sunulan bilgilerden hareketle aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Cevaplarınızda yaptığınız bilimsel çıkarımları bağlamda
verilen bilgi ve verilerle destekleyiniz, ulaştığınız sonuçları uygun gerekçelerle açıklayınız.
a. Metinde gerçekleşen kazayı inceleyerek kişisel korunma, kimyasallarla güvenli çalışma ve atık yönetimi açısından
yapılan hataları ayrı ayrı maddeler hâlinde yazınız.

...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

b. Çalışanın reaksiyon öncesi ve sonrasındaki hatalı uygulamalarının insan sağlığı, çalışma ortamı ve çevre üzerindeki
olumsuz etkilerini özetleyiniz.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................
c Asit seyreltme işleminde “suyun üzerine asit ekleme” kuralına uyulsaydı olayın gelişimi nasıl değişirdi? Nedeniyle
birlikte tahminde bulununuz.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

ç. Zehirli gaz ve buhar açığa çıkaran bu işlem çeker ocak altında gerçekleştirilseydi çalışanın sağlığı açısından ne
değişirdi? Nedeniyle birlikte tahminde bulununuz.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................
d. Asit cilde temas ettiğinde personelin panikle kaçmak yerine yapması gereken ilk ve acil müdahale ne olmalıydı?
Gerekçeleriyle cevaplandırınız.
...................................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................................................

e. Şişesinde “korozif” ve “sağlık etkisi” sembolü bulunan atık bir kimyasalın lavaboya dökülmesi nasıl bir güvenlik
ihlalidir ve ne tür bir tehlike yaratır? Gerekçeleriyle cevaplandırınız.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................
f. Bu tesiste benzer risklerin ve kazaların tekrar oluşmaması için kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı, doğru
kimyasal depolama/kullanım ve atık yönetimi başlıkları altında alınması gereken önleyici tedbirleri değerlendiriniz
ve çözüm önerilerinizi sununuz.
...................................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................................................

34 LİSEYE HOŞ GELDİN